ฮอยอัน : การเดินทางที่ค้นพบความยั่งยืนทั้งภายในและภายนอกตนเอง

ฮอยอัน : ออกเดินทางหาความยั่งยืนทั้งภายนอกและภายในตนเอง

เรารู้จัก ฮอยอัน ในฐานะเมืองมรดกโลก หลายคนมาที่นี้เพื่อเยี่ยมชมเมืองเก่า ชุมชนญี่ปุ่น และล่องเรือตะกร้า แต่การเดินทางบางครั้งกลับไม่ใช่แค่สถานที่ แต่เป็นผู้คน และเรื่องราวของผู้คนที่พบเจอ ว่ากันว่าตัวบุคคลนี่แหละที่นำพาเราไปสู่เรื่องราวของสถานที่นั้นอย่างแท้จริง

ฉันมักออกเดินทางเพื่อสำรวจตัวเองเสมอ แต่การเดินทางครั้งนี้กลับแตกต่างจากทุกครั้ง ฮอยอัน คือสถานที่ที่ฉันไม่ต้องใช้กำลังปีนป่ายใดๆ ไม่ต้องใช้แรงใจในการผลักดันแรงขาให้ก้าวเดินเป็นระยะทางกว่าสิบกิโลเมตร ฉันเชื่อมาตลอดว่า ความยากลำบากในการเดินทางแบบนั้นจะพัดพาจิตวิญญาณแท้จริงกลับมา ทุกครั้งที่ออกเดินทางฉันมักจะเชื่อมภาพที่เราเห็นกับเรื่องภายในตนเองทั้งหมด จนวันหนึ่งที่จังหวะชีวิตเปลี่ยนไป แว่นตาของการมองโลกก็เปลี่ยนไปด้วย ฉันเริ่มสนใจเรื่องภายนอกตัวมากขึ้น และการเดินทางมาฮอยอันก็ทำให้ฉันเห็นภาพนี้ชัดเจนขึ้น

หลายแหล่งข้อมูลบอกว่า ฮอยอันตั้งอยู่ในจังหวัดกวางนาม ประเทศเวียดนาม UNESCO คัดเลือกให้เป็นเมืองมรดกโลก ด้วยเหตุผลที่ว่า เป็นเมืองที่ผสมผสานศิลปะ และสถาปัตยกรรมท้องถิ่นและต่างชาติ ได้อย่างมีเอกลักษณ์ หลังจากกลายเป็นเมืองมรดกโลก ฮอยอันจึงเติบโตอย่างรวดเร็วในฐานะเมืองท่องเที่ยวยอดนิยม ที่มีค่าครองชีพต่ำติด 1 ใน 5 ของโลก และด้วยอัตราการเติบโตที่รวดเร็วบนพื้นที่จำกัด ทำให้เกิดปัญหาต่างๆ ตั้งแต่เรื่องชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คน จนถึงปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม วิถีชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วทำให้ผู้คนบางส่วนในฮอยอันเริ่มหาหนทางเดินทางเข้าหาจุดสมดุล จุดของการพัฒนาอย่างยั่งยืนจึงถูกนำมาประยุกต์ใช้ หลายคนเริ่มกลับมารวมกลุ่มกันทำสวนแบบปลอดสารพิษ คนรุ่นใหม่บางคนกลับมาเป็นแรงสำคัญในการพัฒนาชุมชนโดยใช้เทคโนโลยีเข้ามามีส่วนร่วม มีการจัดการท่องเที่ยวชุมชนขึ้นมา และฉันหวังว่าการเดินทางครั้งนี้จะเป็นส่วนหนึ่งของแนวคิดนั้น

ฮอยอัน, เวียดนาม, ท่องเที่ยว, เที่ยวเวียดนาม, เที่ยวฮอยอัน, ดานัง

ฉันออกเดินทางจากประเทศไทยมาลงที่เมืองดานัง ก่อนเหมารถโดยสารมาฮอยอัน ในตอนกลางวัน ฮอยอันเป็นเมืองเงียบสงบ ราวกลับเมืองที่หลับไหล ผู้คนเดินไปมาอย่างบางตา แต่เมื่อพระอาทิตย์เริ่มตกดิน ฮอยอันกลับตื่นขึ้นมาอีกครั้ง ถนนที่ชาวเมืองใช้สัญจรบางเส้นถูกปิดลงเพื่อให้นักท่องเที่ยวได้ออกมาเยี่ยมชมเมือง ฉันอดสงสัยไม่ได้ว่า ระหว่างยามตื่นกับยามหลับไหล ยามไหนคือฮอยอันที่แท้จริง วันนี้ฉันใช้เวลาส่วนมากไปกับการเดินสำรวจพื้นที่ฮอยอันยามค่ำคืน ก่อนจะหลับตาลงอย่างเฝ้ารอกิจกรรมในวันถัดไป

 

เช้าวันรุ่งขึ้นเราได้พบกับ ฮามี เธอเป็นสาวเวียดนามนักเรียนนอก หนึ่งในคนรุ่นใหม่ของฮอยอันที่หันมาทำเรื่องการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน เธอเรียนจบด้าน Integrated Urbanism and Sustainable Design จากเยอรมัน หลังเรียนจบ เธอกลับมาทำงานที่บ้านเกิด ในฐานะ นักวิจัย อาจารย์ ไกด์นำเที่ยว และอีกบทบาทนึงที่น่าสนใจของฮามี คือเธอเป็นที่ปรึกษาให้กับ SAPO ซึ่งเป็นบริษัท ทำสบู่ Homemade ที่ผลิตจากวัตถุดิบธรรมชาติ ผลิตภัณฑ์ที่เธอมีส่วนร่วม อยู่ในส่วนของการนำน้ำมันที่ใช้แล้วในครัวเรือน มาผลิตสบู่ ผงซักฟอก ฉันคิดว่า ฮามีนี่แหละจะเป็นคนพาเราไปสู่เรื่องราวของสถานที่นั้นอย่างแท้จริง

ฮอยอันเป็นเมืองชายฝั่ง มีแม่น้ำทูโบนไหลผ่านกลางเมือง จึงทำให้สภาพอากาศในฮอยอันมีเพียง 2 ฤดู คือฤดูแล้งและฤดูฝน ฉันเดินทางไปในเดือนกันยายน ซึ่งเป็นเดือนสุดท้ายของฤดูแล้ง อากาศในตอนเช้าวันนั้นจึงค่อนข้างเย็นสบาย ฮามีมารับเราพร้อมจักรยาน ก่อนจะอธิบายให้ฉันฟังว่า เราต้องปั่นจักรยานนี้เพื่อข้ามไปอีกฝั่งของเมืองซึ่งเป็นที่ตั้งของสวนผักปลอดสารพิษ และข้อสำคัญของการปั่นจักรยานครั้งนี้คือให้ปั่นตามเธอ

เราจอดพักระหว่างทางเกือบห้าครั้งเพื่อทำความรู้จักกันและกันมากขึ้น ในเวลานั้นเองบทบาทของไกด์นำเที่ยวและนักท่องเที่ยวจึงได้เริ่มต้นขึ้น เธอเล่าให้ฟังว่า ในระยะเวลา 8 ปี ที่เธอทำงานในฮอยอัน เมืองนี้เปลี่ยนแปลงไปมาก เพราะปริมาณนักท่องเที่ยวที่เพิ่มมากขึ้นอย่างไม่สามารถควบคุมได้ ทำให้ฮอยอันรับมือไม่ไหว สินค้าและบริการถูกสร้างขึ้นมาเพื่อตอบสนองความต้องการของนักท่องเที่ยวเป็นหลัก ซึ่งนำมาสู่ปัญหาปริมาณขยะที่เพิ่มมากขึ้น พื้นที่ริมน้ำทูโบนกลายเป็นทำเลที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูง ชาวบ้านบางส่วนจึงไม่สามารถรักษาวิถีชีวิตริมน้ำของตนเองไว้ได้

เวียดนาม, ท่องเที่ยว, เที่ยวเวียดนาม, เที่ยวฮอยอัน, ดานัง

หลังจากใช้เวลาประมาณ 30 นาทีบนจักรยาน เราก็ถึงจุดหมายแรก คือสวนผักปลอดสารพิษซึ่งเป็นแปลงผักขนาดเล็ก ที่ถูกล้อมด้วยรั้วด้วยวัสดุธรรมชาติ มีทางเข้าเพียงหนึ่งทาง ฮามีอธิบายให้ฟังว่า สวนผักนี้เป็นแบบใช้ร่วมกัน 10 ครัวเรือน บนที่ดินผืนเดียว แต่ละครัวเรือนจะปลูกพืชต่างชนิด หมุนเวียนกันไปเพื่อให้เกิดความเท่าเทียม ลดปัญหาการผูกขาดชนิดผัก และที่สำคัญไม่มีการใช้สารเคมีเลย แต่น่าเสียดายที่ผลผลิตพวกนี้กลับไม่ได้มีมูลค่าสูงจนเป็นที่น่าพอใจ เธอเลยเริ่มจัดการท่องเที่ยวแบบนี้ขึ้นมา เพื่อให้นักท่องเที่ยวได้เข้ามาเยี่ยมชมสวนผัก หรือบางคนก็มาทดลองเป็นชาวสวนหนึ่งวัน

เวียดนาม, ท่องเที่ยว, เที่ยวเวียดนาม, เที่ยวฮอยอัน, ดานัง เวียดนาม, ท่องเที่ยว, เที่ยวเวียดนาม, เที่ยวฮอยอัน, ดานัง

หลังจากใช้เวลาร่วมชั่วโมงอยู่ในสวนผัก เราก็มานั่งพักผ่อนกันที่บ้านของคุณยายผู้เป็นหนึ่งในเจ้าของสวน ฉันทราบภายหลังว่า บ้านหลังนี้เป็นสถานที่ในการจัดกิจกรรมสอนทำอาหารพื้นเมืองสำหรับนักท่องเที่ยว วัตถุดิบที่ใช้ทำอาหารส่วนใหญ่ก็มาจากสวนผักปลอดสารพิษ ส่วนน้ำมันเหลือใช้จากการทำอาหารในกิจกรรมนี้ และจากครัวเรือนต่างๆ จะนำไปแปรรูปให้กลายเป็นสบู่เพื่อใช้ทำความสะอาดครัวอีกที

กิจกรรมถัดไปของเรา คือการแปรรูปสบู่จากน้ำมันใช้แล้ว แต่ก่อนจะเริ่มต้นทำสบู่ได้เราต้องมีบรรจุภัณฑ์สำหรับมันเสียก่อน ก่อนที่จะไปโรงงานทำสบู่ ฉันจึงต้องลงเรือตะกร้าเพื่อไปเก็บใบจากมาพับเป็นกล่องสบู่ อย่างที่กล่าวไว้ตอนต้นว่า ฮอยอันเป็นเมืองที่มีแม่น้ำไหลผ่านกลางเมือง แม่น้ำสายนี้แตกแขนงเป็นคลองสาขาหลายสาย เรือตะกร้าจึงถูกคิดค้นขึ้นมาเพื่อใช้ในการเดินทางระยะสั้น ลักษณะของเรือดูคล้ายตะกร้าสานขนาดใหญ่ ทำจากใบไม้สานกัน ด้านนอกถูกทาด้วยยาง ด้านในทาด้วยมูลสัตว์ ถือเป็นภูมิปัญญาอย่างหนึงของคนที่นี้ ฉันเองได้มีโอกาสลองพายเรือตะกร้าดูจึงพบว่าการพายเรือนั้นเป็นศิลปะอย่างหนึ่งเหมือนกัน และหากคุณไม่มีศิลปะของการพายเรือที่ว่านี้ คุณก็จะพายเรือหมุนเป็นวงกลมเหมือนกับฉัน

เวียดนาม, ท่องเที่ยว, เที่ยวเวียดนาม, เที่ยวฮอยอัน, ดานัง

เราเดินทางมาถึงโรงงานทำสบู่ขนาดเล็ก ซึ่งลักษณะคล้ายบ้านพักเสียมากกว่า บ้านทำสบู่แห่งนี้มีชื่อว่า SAPO ซึ่งเน้นการทำผลิตภัณฑ์ประเภท สบู่ น้ำหอม โลชั่น ที่ทำจากวัสดุธรรมชาติ ฮามีทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาด้านความยั่งยืนของธุรกิจนี้ และเป็นคนดูแลผลิตภัณฑ์จำพวกสบู่ ผงซักฟอก จากน้ำมันเหลือใช้ในครัวเรือน

ขั้นแรกของการทำสบู่ คือการกรองน้ำมันเพื่อแยกสิ่งสกปรกออกก่อน แล้วจึงนำมาทำปฎิกิริยาเคมีกับโซเดียมไบคาร์บอเนตและน้ำ เธออธิบายพร้อมสาธิตวิธีการทำ หลังจากนั้นจึงแต่งกลิ่นด้วยสารสกัดจากธรรมชาติ พอถึงขั้นตอนนี้ของเหลวข้นหนืดที่มีกลิ่นอ่อนๆ ของดอกไม้ก็ถูกเทลงไปในบรรจุภัณฑ์ใบจากที่เราเตรียมไว้ ตากให้แห้งหนึ่งคืนเป็นอันเรียบร้อย

เวียดนาม, ท่องเที่ยว, เที่ยวเวียดนาม, เที่ยวฮอยอัน, ดานัง

เรานั่งคุยกันต่อถึงเรื่องการท่องเที่ยวแบบยั่งยืนในฮอยอัน เธอเล่าให้ฟังว่านอกจากเธอแล้ว ยังมีอีกหลายคนที่สนใจด้านนี้ มีการรวมกลุ่มกันของภาคเอกชนและประชาชน เช่น Hoi An Eco city group ซึ่งก่อตั้งขึ้นมาในปี 2018 ทำหน้าที่ประสานงานระหว่าง รัฐบาลท้องถิ่น นักวิจัย ผู้ประกอบการโรงแรม และร้านอาหาร เพื่อสนับสนุนการท่องเที่ยวแบบยั่งยืนในฮอยอัน ซึ่งเธอก็เป็นสมาชิกในกลุ่มนั้นด้วย “เรารวมตัวกันเพื่อสนับสนุนการท่องเที่ยวแบบยั่งยืน เพราะเชื่อมั่นว่าจะสามารถแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม และความยากจน ตลอดจนรักษาวิถีชีวิตดั้งเดิมของเราไว้ ทุกวันนี้ชาวบ้านยังคงสามารถหารายได้จากการทำเกษตรกรรม ไม่ใช่เพียงแค่การขายผลผลิตไปยังร้านอาหารในเมือง แต่ยังสามารถขายประสบการณ์ในการทำเกษตรกรรมอย่างสวนผักปลอดสารพิษ ไปถึงวิถีชีวิตง่ายๆ อย่างการประกอบอาหารพื้นเมือง ทำให้เกิดรายได้ที่เพียงพอหมุนเวียนในชุมชน” ฮามีอธิบาย

เวียดนาม, ท่องเที่ยว, เที่ยวเวียดนาม, เที่ยวฮอยอัน, ดานัง

บทบาทของไกด์นำเที่ยวและนักท่องเที่ยวของเรากำลังจะจบลง ฮามีอาสาปั่นจักรยานไปส่งฉันกลับที่พักอีกฝากของเมือง เมื่อหลายปีก่อนมีเพื่อนคนหนึ่งซึ่งเราเคยใช้เวลาร่วมกันในการเดินเท้าหลายสิบวันบนภูเขาสูงเคยบอกฉันว่า เมื่อเราเจอกันครั้งแรกบทบาทของเราจะเป็นผู้นำทางกับนักท่องเที่ยว แต่เมื่อเราบอกลากัน เราจะกลายเป็นเพื่อนกัน ฉันเองหวังเสมอว่าความสัมพันธ์ของฉันกับฮามีจะเป็นเช่นนั้น

คืนนี้จะเป็นคืนสุดท้ายของฉันที่ฮอยอัน ความตั้งใจของฉันที่มาที่นี้คือการสนับสนุนการท่องเที่ยวแบบยั่งยืนหลายครั้งที่ออกเดินทางเรามักรู้สึกว่าเราเป็นผู้ให้ แต่ในความจริงแล้วหากเราตั้งใจมองให้ดี เราเองก็เป็นผู้รับด้วยเช่นกัน สิ่งที่ฉันได้รับจากการเดินทางครั้งนี้ก็คือการสร้างจิตสำนึกด้านความรับผิดชอบเกี่ยวกับประเด็นความยั่งยืนเเก่ตนเอง ดูเหมือนว่า…ทั้งฮอยอันและตัวฉันต่างเติบโตไปพร้อมกัน

เวียดนาม, ท่องเที่ยว, เที่ยวเวียดนาม, เที่ยวฮอยอัน, ดานัง

ประเด็นเพิ่มเติมเกี่ยวกับการท่องเที่ยวแบบยั่งยืน

หลักการการท่องเที่ยวแบบยั่งยืน คือแนวทางการปฎิบัติสากลที่มีความยืดหยุ่นเเละสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาการท่องเที่ยวในหลากหลายรูปแบบ โดยเเนวทางดังกล่าวตั้งอยู่บนความสมดุลของหลักความยั่งยืนทั้งสามด้าน ประกอบด้วย

ด้านสิ่งแวดล้อม คือ การอนุรักษ์สิ่งเเวดล้อมและความหลากหลายทางชีวภาพโดยการใช้ทรัพยากรธรรมชาติให้เกิดประโยชน์สูงสุด

ด้านเศรษฐกิจและสังคม คือ การดำเนินการทางเศรษฐกิจในระยะยาวโดยคำนึงถึงการกระจายรายได้เเละการเข้าถึงผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่มีส่วนช่วยในการสร้างอาชีพเเละเพิ่มโอกาสในการเพิ่มรายได้ให้กับคนในสังคม อันนำไปสู่การลดปัญหาความยากจน

ด้านวัฒนธรรม คือ การเคารพความเเตกต่างทางด้านสังคมและวัฒธรรม รวมถึงอนุรักษ์คุณค่าทางวัฒนธรรมของประเทศเจ้าบ้านและนำไปสู่การสร้างความเข้าใจในวัฒนธรรมสากล

ทั้งเพื่อเป็นการการันตีความสำเร็จของการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในระยะยาว ทุกภาคส่วนมีความจำเป็นจะต้องมีความเห็นพ้องต้องการกันในส่วนร่วมสำหรับการพัฒนา อย่างไรก็ตาม หลักการดังกล่าวนี้เป็นเเนวทางการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จึงต้องมีการการวางเเนวทางเพื่อศึกษาถึงผลกระทบเเละวางมาตราการตรวจสอบหรือป้องกันเมื่อมีความจำเป็น เพราะการพัฒนาอย่างยั่งยืนไม่ใช่เพียงแค่การสร้างความพึงพอใจให้เเก่นักท่องเที่ยว แต่ยังต้องสร้างจิตสำนึกด้านความรับผิดชอบเเละประเด็นความยั่งยืน เพื่อทำให้เกิดการปฎิบัติอย่างพร้อมเพรียงในทิศทางเดียวกัน  (อ้างอิงจาก Making Tourism More Sustainable – A Guide for Policy Makers, UNEP and UNWTO, 2005)

อยากมาฮอยอันต้องทำอย่างไร

เริ่มต้นเดินทางจากประเทศไทยมาลงที่สนามบินดานัง จากดานังสามารถหารถโดยสารส่วนตัว ผ่านทางโรงแรม หรือที่พักต่างๆ ได้ในราคาประมาณ 400-700 บาทต่อเที่ยว ในฮอยอันเราจะสามารถหากิจกรรมการท่องเที่ยวแบบยั่งยืนได้ผ่านทางแพลตฟอร์มออนไลน์ต่างๆ หรือติดต่อที่พัก

เรื่องและภาพภ่าย : ภัทราพร ศรีพระคุณ


เรื่องอื่นๆ ที่น่าสนใจ : ซาปา : เดินป่าตามหาเครื่องเทศในตำนาน

ซาปา
นักผจญภัยสายทรหดจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ มุ่งหน้าไปเยือนอุทยานแห่งชาติฮหว่างเลียนใกล้กับชายแดนระหว่างเวียดนามกับจีน อุทยานแห่งนี้เป็นที่ตั้งของป่าชะโกหรือถาวกว๋า เครื่องเทศสำคัญที่ใส่ในเฝอและอาหารเวียดนามอื่นๆ

เรื่องแนะนำ

Kamikatsu เมือง Zero Waste ที่ผู้คนแยกขยะ 45 ประเภทและรีไซเคิลขยะทุกชิ้นอย่างยั่งยืน

Kamikatsu เมืองเล็กในชนบทญี่ปุ่น ที่ปลอดขยะอันดับต้นของโลกและเป็นต้นแบบการดำรงชีวิตอย่างยั่งยืน จากการแยกขยะ 45 ประเภทและรีไซเคิลขยะทุกชิ้นที่เกิดขึ้นในเมือง คามิคัตสึ คือเมืองเล็ก ๆ ในจังหวัดโทคุชิมะ ตั้งอยู่บนเกาะชิโกกุทางตะวันตกที่รายล้อมไปด้วยธรรมชาติอันเขียวชอุ่ม ด้วยจำนวนพลเมืองเพียง 1,700 คน ที่นี่จึงเป็นเมืองที่เล็กที่สุดบนเกาะ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เมืองเล็ก ๆ แห่งนี้ กลายเป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางที่คนรักสิ่งแวดล้อมอยากมาเยือน ในฐานะเมืองปลอดขยะอันดับต้น ๆ ของโลกและต้นแบบการดำรงชีวิตอย่างยั่งยืน ย้อนกลับไปในปี 2003 ในขณะที่ทั่วโลกเริ่มตื่นตัวเรื่องความเปลี่ยนแปลงทางสภาพอากาศและวิกฤติขยะพลาสติก ชาวเมืองคามิคัตสึเริ่มจัดการขยะทุกชิ้นในเมือง Reduce, Reuse และ Recycle ทุกสิ่งทุกอย่าง เพื่อยุติการพึ่งพาเตาเผาและการฝังกลบขยะ รัฐบาลท้องถิ่นเริ่มผลักดันนโยบายจัดการขยะอย่างเข้มข้น พร้อมตั้ง Zero Waste Academy พื้นที่ให้พลเมืองและเยาวชนได้เรียนรู้รูปแบบการคัดแยกขยะที่ทรงประสิทธิภาพ ซึ่งต้องแยกขยะอย่างละเอียดออกเป็น 45 ประเภท เพื่อให้ขยะถูกนำไปรีไซเคิลต่อได้มากที่สุด นอกจากนี้ยังมีนโยบายลดขยะอีกหลายอย่าง ตั้งแต่การสนับสนุนให้ผู้คนนำของใช้มาแลกเปลี่ยนกัน ไปจนถึงการสร้างอาชีพนักอัพไซเคิล เพื่อผลิตสินค้าชิ้นใหม่อย่างสร้างสรรค์จากข้าวของเหลือใช้ในเมือง ตั้งแต่ปี 2003 พวกเขาตั้งเป้าหมายว่าภายในปี 2020 จะต้องเป็นเมืองปลอดขยะ 100 เปอร์เซ็นต์ ที่นำขยะทุกชิ้นที่เกิดขึ้นมารีไซเคิลและใช้ใหม่ทั้งหมด […]

ลดพลาสติกแบบเอเดรียน เกรเนียร์ ที่คุณเองก็ทำได้

นอกเหนือจากบทบาทในฐานะนักแสดงแล้ว เกรเนียร์ยังรณรงค์ให้ผู้คนเลิกใช้พลาสติกประเภทครั้งเดียวทิ้งอย่างจริงจัง มาลองพุดคุยกับนักแสดงหนุ่มผู้รักสิ่งแวดล้อมกัน ว่าทำไมพลาสติกจึงเป็นประเด็นสำคัญนัก

เบียร์รักษ์โลก กับไอเดียจากทั่วโลก ค้นหาคำตอบของการกินดื่มอย่างเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

นวัตกรผู้ผลิตเบียร์ ไวน์ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ต่างก็กำลังพยายามเปลี่ยนแปลงหนึ่งในอุตสาหกรรมที่ทำร้ายสิ่งแวดล้อมมากที่สุดนี้ จากจุดเริ่มต้นจนถึงท้ายสุด การทำเครื่องดื่มแอลกอฮอล์นับว่าบริโภคสิ่งแวดล้อมอย่างหนักหน่วง ต้องใช้น้ำ 20 แกลลอนในการผลิตเบียร์หนึ่งเสิร์ฟปริมาณ 8 ออนซ์ และ น้ำ 30 แกลลอนสำหรับไวน์ปริมาณ​ 5 ออนซ์ จากนั้นก็ไปสู่กระบวนการผลิตแก้วและอะลูมิเนียมสำหรับบรรจุภัณฑ์แอลกอฮอล์ พลาสติกและกล่องลังสำหรับการบรรจุหีบห่อ ไปจนถึงการใช้พลังงานสำหรับการแช่เย็นทั้งกับบ้านและร้านค้าปลีก แอลกอฮอล์หลายประเภทผลิตเฉพาะสำหรับแต่ละสถานที่เท่านั้น อย่างเตกีล่าของเม็กซิโก สก็อตช์ในสก็อตแลนด์ เบอร์เบินในรัฐเคนตักกี้ ซึ่งต้องอาศัยการขนส่งบนเส้นทางที่แสนยาวนานกว่าจะไปถึงมือผู้บริโภค ส่วนผสมหลักโดยทั่วไปในกระบวนการผลิตแอลกอฮอล์ ได้แก่ องุ่น ข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์​ ฮอปส์ น้ำตาล ซึ่งเป็นหนึ่งในพืชที่ต้องใช้น้ำและพลังงานมากที่สุดในโลก กระบวนการต้มและหมักบ่มต่างก็ต้องอาศัยพลังงานมหาศาลเช่นกัน แม้จะยังไม่มีการประเมินปริมาณคาร์บอนฟุตปรินต์จากกระบวนการผลิตเครื่องดื่มแอลกอฮอล์โดยเฉพาะ แต่สถาบันวิทยาศาสตร์ วิศวกรรม และการแพทย์แห่งชาติกล่าวว่า อุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่มในวงกว้างยังคงเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่ไม่ยั่งยืนที่สุดในโลก ประมาณการว่ามีส่วนทำให้เกิดความสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพราว 60% และการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศที่เกิดจากการปลดปล่อยมลพิษทั่วโลกอีกราว 30% โดยปริมาตรแล้ว แอลกอฮอล์คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 16% ของอุตสาหกรรมการผลิตเครื่องดื่มในสหรัฐอเมริกา อ้างอิงจากข้อมูลของ Park Street บริษัทในฟลอริดาที่บริการด้านระบบขนส่งให้กับบริษัทแอลกอฮอล์ ในวันที่การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศคืบคลานใกล้เข้ามามากขึ้น นั่นส่งผลกระทบต่อทุกภาคส่วนในกระบวนการผลิตเครื่องดื่ม ตั้งแต่บนแปลงเกษตรจนถึงหลังรถบรรทุก เป็นไปได้ไหมว่าแนวทางที่ปฏิบัติกันมายาวนานเช่นนี้จะนำไปสู่จุดจบของเบียร์ราคาถูกหรือไม่? ไม่จำเป็น […]

สร้างบ้านปลาแล้วดีไหม หาคำตอบไปกับทริป Seiko Save The Ocean

หลังจากปิดการท่องเที่ยวไปนาน อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะพีพีก็เปิดรับนักท่องเที่ยวเมื่อปลายปีที่แล้ว ภายใต้การควบคุมดูแล ไม่เพียงด้านสาธารณสุข แต่รวมถึงการจำกัดจำนวนนักท่องเที่ยว เพื่อสร้างความสมดุลระหว่างธุรกิจและอนุรักษ์ธรรมชาติ พวกเราร่วมทริปมากับโครงการ Seiko Save The Ocean โครงการเพื่อฟื้นฟูและอนุรักษ์ท้องทะเลไทย ซึ่งเป็นโครงการที่ทำมาอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ 5 โดยบริษัท ไซโก (ประเทศไทย) โดยเราได้รับเชิญเพื่อเดินทางสู่ทะเลอันดามัน ปักหมุดที่จังหวัดภูเก็ต เรียนรู้การทำบ้านปลากับหมู่บ้านประมงแถบชุมชนแหลมตุ๊กแก ก่อนล่องเรือไปยังอ่าวเปลวในหมู่เกาะพีพี เพื่อร่วมปล่อยปะการังเทียม ซึ่งเป็นกระบวนการหนึ่งในการอนุรักษ์แบบยั่งยืนให้กับทั้งชุมชนและสิ่งแวดล้อม มากกว่ากองน้อยใหญ่ใต้น้ำ คือแหล่งพักพิงของฝูงปลา  เพราะใต้น้ำคือแหล่งทำมาหากินของชาวประมง เมื่อก่อนเพียงแค่วางลอบวางไซตามแนวหิน หรือดักทางน้ำ ก็ได้ปลามาไม่น้อย แต่ในระยะหลัง ชาวบ้านจับปลาได้น้อยลง แม้จะมีเพียงลอบเปล่าๆ ก็ต้องกู้ขึ้นมา ชาวประมงจึงเรียนรู้ที่จะอยู่คู่กับธรรมชาติ พวกเขาเปลี่ยนลอบให้กลายเป็นบ้านปลา เพื่อปกป้องปลาเล็กปลาน้อยให้เติบโตหล่อเลี้ยงชีวิตและระบบนิเวศ การเพิ่มทรัพยากรทางทะเลทำกันหลายวิธี วิธีที่ใกล้ตัวของชาวประมงในพื้นที่บ้านแหลมตุ๊กแก จ.ภูเก็ต ก็คือการสร้างบ้านปลา ซึ่งทำกันมาแต่ไหนแต่ไร ชาวประมงรู้ว่าปลาจะมาว่ายวนอาศัยอยู่กับกองอะไรก็ตามใต้ท้องทะเล ธรรมชาติมีก้อนหินและปะการังมาให้ หรือซากใดๆ ที่จมลงใต้สมุทร ที่สุดแล้วก็จะกลายเป็นบ้านปลา ถึงขั้นเป็นอาณาจักรหากมีกว้างใหญ่มากพอ พี่แตน – ศรีสุดา ทิพย์จิตรดี ผู้นำชุมชนบ้านแหลมตุ๊กแก จังหวัดภูเก็ต บอกว่า “เมื่อก่อนรู้เท่าไม่ถึงการณ์ […]