อินเดียจะรณรงค์ให้ประชาชนล้างมือสู้ภัย ไวรัสโคโรนา ท่ามกลางการขาดแคลนน้ำได้อย่างไร

อินเดียจะรณรงค์ให้ประชาชนล้างมือสู้ภัยไวรัสโคโรนา ท่ามกลางการขาดแคลนน้ำได้อย่างไร

ภาพผู้หญิงคนหนึ่งอาบน้ำที่เมือง Bhubaneshwar ที่ตั้งอยู่ทางตะวันออกของรัฐโอดิชา แม้กระทั่งในพื้นเมือง หลายครัวเรือนก็ไม่มีน้ำประปา ส่วนในพื้นที่ชนบทที่ไม่มีน้ำประปามีมากถึงร้อยละ 82 ภาพถ่ายโดย ANDREA BRUCE, NAT GEO IMAGE COLLECTION


มีเพียง 1 ใน 5 ของครัวเรือนจากประชากร 1.3 ล้านคนที่มีท่อประปา สิ่งนี้ทำให้การล้างมือของชาวบ้านถือเป็นเรื่องท้าทาย

เดลี, อินเดีย – ในหมู่บ้านไกธิ เมืองบุนเดลขัณฑ์ (Bundelkhand) ที่ตั้งอยู่ในตอนเหนือของภาคกลางในอินเดีย จะมีก๊อกน้ำสาธารณะ 1 ก๊อก ในทุก 5 ครัวเรือน เมืองบุนเดลขัณฑ์ต้องพบกับทุกข์ทนเนื่องจากภัยแล้งมาแล้วใน 2 ทศวรรษให้หลัง การขาดแคลนน้ำถือเป็นวิถีชีวิตของที่นี่ เนื่องการระบาดอย่างรวดเร็วของไวรัส COVID-19 ชาวบ้านมีตัวเลือกชวนกระอักกระอ่วนใจในการป้องกันตัวเพียง 2 ตัวเลือก คือล้างมือ ไม่ก็ทำระยะห่างทางสังคม (Social Distancing) เพราะเป็นเรื่องยากที่จะทำทั้งสองอย่างในเวลาเดียวกัน

“เราไม่ได้รับอนุญาตให้มีคนมากๆ รวมตัวกันรอบก๊อกน้ำ และพยายามล้างมือให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้” มันกัล ซิงค์ ชาวบ้านในหมู่บ้านไกธิ กล่าว เขาเพิ่งทิ้งงานคนขับรถในเดลีเพื่อกลับมาบ้านเกิดของตัวเองเมื่อสองอาทิตย์ที่แล้ว ซึ่งเป็นช่วงเวลาก่อนที่นายนเรนทระ โมที นายกรัฐมนตรี ออกคำสั่งให้ชาวอินเดีย 1.3 ล้านคนอยู่ภายในบ้านอย่างน้อย 3 สัปดาห์

และเมื่อวันที่ 31 มีนาคม กระทรวงทรัพยากรน้ำฯ ของอินเดียกระตุ้นให้รัฐบาลกระจายข้อความซึ่งได้รับการยอมรับจากผู้เชี่ยวชาญทั่วโลกว่า: ให้ล้างมือด้วยน้ำและสบู่เป็นเวลา 20 วินาที ไปตลอดทั้งวัน ซึ่งถือเป็นเรื่องที่จำเป็น แต่สำหรับในอินเดียและประเทศที่กำลังพัฒนาอื่นๆ ข้อความนี้กลับละเลยปัญหาสำคัญที่ว่า: แล้วถ้าหากไม่มีน้ำสะอาดเพียงพอล่ะ?

เมื่อปีที่แล้ว เมืองเจนไน เมืองที่ใหญ่เป็นอันดับ 6 ในอินเดียเกิดปัญหาขาดแคลนน้ำเนื่องจากภาวะแห้งแล้งต่อเนื่อง NITI Aayog สถาบันคลังสมองด้านนโยบายของรัฐบาลอินเดียออกรายงานถึงวิกฤตการขาดแคลนน้ำที่กำลังเกิดขึ้นในประเทศว่า ร้อยละ 82 ของครัวเรือนในชนบท หรือบ้านเรือนว่า 146 ล้านหลังไม่มีท่อประปา และเกือบร้อยละ 60 ของครัวเรือนในเมืองใหญ่ก็ไม่มีท่อประปาเช่นเดียวกัน

ไวรัสโคโรนา
ที่ตั้งกรุงนิวเดลี ประเทศอินเดีย

ปัญหาในอินเดียไม่ได้มีเพียงการขาดแคลนโครงสร้างพื้นฐานเท่านั้น ธนาคารโลกได้รายงานว่า มากกว่าครึ่งของเขตที่อยู่อาศัยในอินเดียกำลังประสบกับการขาดแคลนน้ำบาดาลหรือน้ำที่ปนเปื้อน ในปีนี้ก่อนช่วงฤดูร้อน พื้นที่เกือบร้อยละ 33 ของอินเดียประสบปัญหาภัยแล้ง หรือภาวะที่ใกล้เคียงกับภัยแล้ง พื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ชนบทต้องพึ่งพารถบรรทุกน้ำจากรัฐบาลที่จะส่งน้ำมาให้อย่างมากที่สุดจำนวน 20-25 ลิตร ต่อคนใน 1 วัน ซึ่งน่าจะเพียงพอต่อการล้างมือเพื่อป้องกันไวรัส COVID-19 หากแต่ชาวบ้านจำเป็นต้องนำน้ำเหล่านั้นไปใช้ประโยชน์อย่างอื่น

หมู่บ้านนับพันแห่งในภูมิภาค Marathwada ที่อามาร์ ฮาบิบ ทำงานและอาศัยอยู่ก็ได้รับผลกระทบจากภัยแล้งเช่นกัน ฮาบิบกล่าวว่ามีหลายครั้งที่รถบรรทุกน้ำของรัฐบาลไม่ได้เข้ามาที่หมู่บ้าน ความคิดที่จะให้ประชาชนล้างมือราว 10 ครั้งเป็นเวลา 20 วินาทีต่อครั้งจึงเป็นเรื่องที่แปลกประหลาดยิ่ง

“พื้นที่ชนบทในอินเดียไม่มีน้ำเพียงพอที่จะล้างมือไปตลอดทั้งวันหรอกครับ” ฮาบิบ กล่าว

เคซาร์ ซิงค์ ประธานขององค์กรน้ำแห่งเมืองบุนเดลขัณฑ์ องค์การไม่แสวงหาผลกำไรท้องถิ่น กล่าวว่าหลายคนในภูมิภาคนี้ไม่มีแม้กระทั่งก๊อกน้ำส่วนรวม ผู้หญิงตามหมู่บ้านต่างๆ ต้องเดินเท้าเป็นระยะทางนับกิโลเมตรเพื่อไปต่อคิวตักน้ำอันยาวเหยียด และพวกเขาก็ให้ความสำคัญกับการนำน้ำไปทำอาหาร ดื่ม หรือเลี้ยงสัตว์มากกว่าเอามาล้างมือ

เรื่องของวัฒนธรรมนั้นมีส่วน

นอกจากเรื่องปัญหาการขาดแคลนน้ำ ชาวอินเดียในชนบทต่างมีทัศนคติที่ไม่ใส่ใจเรื่องการล้างมือมากนัก จากการสำรวจของรัฐบาล ชาวอินเดียกว่าร้อยละ 70 ล้างมือโดยไม่ใช้สบู่ก่อนการรับประทานอาหาร ในขณะที่ราวร้อยละ 30 จะล้างมือหลังการขับถ่าย ที่มักจะทำในพื้นที่เปิดโล่ง และบางครั้งก็มีการใช้ทราย ขี้เถ้า หรือโคลนแทนสบู่

การขาดสุขลักษณะที่ดีในพื้นที่ชนบททำให้เสี่ยงต่อการเกิดโรคระบาดหลายชนิด ในอินเดีย ราวร้อยละ 21 ของการเกิดโรคระบาด ทั้งอหิวาตกโรค โรคบิด โรคไวรัสตับอักเสบเอ หรือไข้ไทฟอยด์ ต่างเกิดจากน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อโรค ซึ่งสามารถป้องกันได้โดยการล้างมือที่เหมาะสม เช่นเดียวกับโรคติดต่อทางเดินหายใจเช่นไข้หวัดใหญ่หรือ COVID-19

ในส่วนของทั่วโลก มีการประมาณการณ์ว่าเด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบราว 297,000 คนต้องเสียชีวิตจากโรคท้องร่วงซึ่งเกิดจากการขาดแคลนน้ำดื่ม การสุขอนามัยที่ดี และการขาดสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อสุขอนามัย (เช่นการล้างหรือทำความสะอาด) ซึ่งในอินเดียเป็น สิ่งเหล่านี้คือสาเหตุที่ทำให้เกิดการเสียชีวิตในเด็กมากที่สุด อนึ่ง มีการศึกษาว่าการล้างมือช่วยลดความเสี่ยงการเกิดโรคท้องร่วงได้มากถึงร้อยละ 43

ไวรัสโคโรนา, ล้างมือ, อินเดีย
ครูคนหนึ่งสาธิตวิธีการล้างมือที่ถูกต้องให้กับเด็กๆ ที่โรงเรียนในหมู่บ้าน Gori Kothapally ในอินเดีย ภาพถ่ายโดย SANJIT DAS, PANOS PICTURES/REDU​X

โครงสร้างพื้นฐานก็เป็นส่วนสำคัญ

รายงานขององค์การอนามัยโลกและองค์กรยูนิเซฟเมื่อปีที่แล้วพบว่า ในปี 2017 คนกว่า 3 ล้านทั่วโลกหรือกว่าร้อยละ 40 ของประชากรโลก ขาดแคลนอุปกรณ์ขั้นพื้นฐานในการล้างมือด้วยสบู่กับน้ำภายในบ้าน คนมากกว่า 670 ล้านคนยังต้องขับถ่ายในที่เปิดโล่ง และอีกกว่า 700 ล้านคนยังต้องใช้อุปกรณ์ที่ขาดสุขอนามัยในการใช้ชีวิต

ยูซูฟ กาบิร์ เจ้าหน้าที่ขององค์กรยูนิเซฟในรัฐมหาราษฏระ (Maharashtra) กล่าวว่า ความกังวลใน COVID-19 จะเป็นโอกาสสำคัญที่จะชักจูงคนในพื้นที่ชนบทให้พัฒนาสุขอนามัยของตัวเอง

“มันเป็นไปได้ที่จะล้างมือให้เป็นกิจวัตรประจำวันแม้จะมีน้ำใช้อย่างจำกัด” คาบิร์ กล่าว โดยองค์กรยูนิเซฟได้ทำงานร่วมกับรัฐบาลอินเดียเพื่อติดตั้งจุดล้างมือในตลาด โรงเรียน สถานีอนามัยตามพื้นที่ชนบาท

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญยังมีความกังวลเมื่อยามหน้าร้อนนี้มาถึงว่า อินเดียอาจจะพบกับภัยแล้งรุนแรงและเกิดการขาดแคลนน้ำอย่างหนักเช่นเดียวกับปีที่แล้ว โดยเมื่อปีที่แล้ว นายกรัฐมนตรีโมทีได้ให้คำมั่นว่าจะจัดหาน้ำประปาให้กับบ้านเรือนในชนบททุกหลัง ในอัตรา 55 ลิตรต่อคน ต่อวัน ภายในปี 2024

โดยสถานการณ์การระบาดของไวรัส COVID-19 จะกระตุ้นให้รัฐบาลอินเดียต้องทำตามคำมั่นนั้น และจะกระตุ้นให้ชาวอินเดียต้องเปลี่ยนพฤติกรรมของตัวเองให้เร็วมากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ อันจะส่งผลดีที่ยั่งยืนหลังผ่านพ้นวิกฤตโรคระบาดนี้ไป

เรื่อง NILANJANA BHOWMICK


อ่านเพิ่มเติม สถานการณ์อันยากลำบากในมัณฑะเลย์, เมียนมา ช่วงไวรัสโคโรนา และการช่วยเหลือกันของชาวเมือง

มัณฑะเลย์

เรื่องแนะนำ

เปิดโลกนักล่าคัมภีร์ ไบเบิล

ในโลก "ลับ ลวง พราง" ที่ศาสนามาบรรจบกับโบราณคดี นักวิทยาศาสตร์ นักสะสม และมิจฉาชีพ ต่างช่วงชิงค้นหาพระคัมภีร์ไบเบิลอันเก่าแก่และศักดิ์สิทธิ์เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ของตน

ภิกษุณีธัมมนันทา : นักบวชหญิงผู้สืบสานพระศาสนา แม้ไม่ถูกยอมรับเป็นนักบวชตามกฏหมายไทย

ภิกษุณี : หนึ่งในสี่พุทธบริษัทที่ขาดหาย  สัมภาษณ์พิเศษ ภิกษุณีธัมมนันทา ภิกษุณี ธัมมนันทา หรืออดีต รศ.ดร.ฉัตรสุมาลย์ กบิลสิงห์ เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในแวดวงวิชาการด้านศาสนาและสตรี หลังรับราชการเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาศาสนาและปรัชญา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์อยู่นานถึง 27 ปี และเกษียณอายุราชการก่อนสามปี เพื่อบรรพชาเป็นสามเณรีเมื่อปี พ.ศ 2544 ณ ประเทศศรีลังกา และต่อมาอุปสมบทเป็นภิกษุณีเถรวาทรูปแรกของไทยในปี พ.ศ. 2546 ปัจจุบัน ภิกษุณีธัมมนันทาเป็นเจ้าอาวาสและประธานภิกษุณีสงฆ์วัตรทรงธรรมกัลยาณีภิษุณีอาราม อำเภอเมืองจังหวัดนครปฐม ซึ่งก่อตั้งขึ้นโดยภิกษุณีวรมัย กบิลสิงห์ ผู้เป็นมารดา แม้จะไม่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการจากคณะสงฆ์ไทย อีกทั้งภิกษุณีก็ไม่ได้รับสถานะนักบวชตามกฎหมาย ทว่าตลอดระยะเวลา 18 ปีในสมณเพศ ภิกษุณีธัมมนันทา ยังคงมุ่งมั่นทำภารกิจสำคัญอย่างการประดิษฐานภิกษุณีเถรวาทในประเทศไทย เพื่อหวังสืบทอดเจตนารมณ์แห่งองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และทำให้พุทธบริษัทสี่ [ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา] กลับมาครบถ้วนสมบูรณ์อีกครั้ง ในโอกาสที่ เนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก จัดทำนิตยสารฉบับพิเศษที่อุทิศเนื้อที่ทั้งฉบับให้แก่ผู้หญิง (ผู้หญิง : ศตวรรษแห่งการเปลี่ยนแปลง) เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2562 กองบรรณาธิการได้รับความเมตตาจากภิกษุณีธัมมนันทาให้เข้าสัมภาษณ์พูดคุยถึงเรื่องต่างๆ อาทิ อุปสรรคและความท้าทายของการฟื้นฟูภิกษุณีสงฆ์ขึ้นในประเทศไทย และความเท่าเทียมทางเพศในสังคมไทย […]

คุยเรื่องห้องน้ำกับแมตต์ เดมอน

นอกจากเป็นนักแสดง ผู้อำนวยการสร้าง และนักเขียนบทภาพยนตร์มือรางวัลแล้ว แมตต์ เดมอน วัย 46 ปี ยังเป็นผู้ร่วมก่อตั้ง Water.org องค์กรไม่แสวงกำไรซึ่งส่งเสริมการเข้าถึงแหล่งน้ำที่ปลอดภัยและการสุขาภิบาลด้วย ซูซาน โกลด์เบิร์ก บรรณาธิการนิตยสารเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก มีโอกาสสัมภาษณ์เดมอนในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ระหว่างที่เขาเตรียมปราศรัยให้บรรดาผู้นำที่ธนาคารโลก ซูซาน โกลด์เบิร์ก: ในการพยายามรายงานและถ่ายภาพสารคดีว่าด้วยการสุขาภิบาลในฉบับนี้ เห็นได้ชัดว่าเป็นเรื่องยากที่จะพูดคุยเรื่องนี้กับคนจำนวนมาก แมตต์ เดมอน: ใช่ครับ ถ้าคุณพูดถึงบางเรื่องอย่างมะเร็งหรือโรคเอดส์ หรือแม้แต่เรื่องประเทศกำลังพัฒนา ผู้คนในประเทศพัฒนาแล้วจะรู้สึกเชื่อมโยงได้ทั้งนั้น  เราทุกคนต่างมีคนรู้จักที่ต่อสู้กับหนึ่งในโรคร้ายเหล่านั้น และสามารถเชื่อมโยงได้ทันที แต่บางเรื่องอย่างเรื่องนี้  เราไม่สามารถเชื่อมโยงได้ครับ  พวกเราส่วนใหญ่ในประเทศพัฒนาแล้วเชื่อมโยงไม่ได้จริงๆครับ กับพฤติกรรมอย่างการขับถ่ายกลางแจ้งซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ในประเทศกำลังพัฒนา โกลด์เบิร์ก: นั่นเป็นเรื่องยากสำหรับบางคนแม้แต่จะพูดคุยกันค่ะ หนึ่งในหลายๆสิ่งที่เราพยายามทำกันอย่างจริงจังในสารคดีเรื่องนี้ก็คือแสดงให้เห็นผลกระทบของการขาดการสุขาภิบาล เพราะบางทีผู้คนอาจอยากเข้ามาร่วมด้วยช่วยกัน เดมอน: เป็นเรื่องยากที่จะทำให้คนเข้าใจความใหญ่โตของปัญหาว่า ผู้คน 2,400 ล้านคนขาดการเข้าถึงสุขอนามัยอย่างเพียงพอ คนที่มีโทรศัพท์มือถือมีมากกว่าคนที่มีห้องน้ำเสียอีกครับ เราสูญเสียเด็กอายุต่ำกว่าห้าขวบทุกๆ 90 วินาที เพราะขาดการเข้าถึงแหล่งน้ำสะอาดและการสุขาภิบาล ทั้งสองอย่างนั้นมาด้วยกันครับ โกลด์เบิร์ก: แล้วคุณจะทำอย่างไรคะ เดมอน: อุปสรรคข้อแรกที่ต้องขจัดคือการทำให้คนเข้าใจว่าเรื่องนี้เป็นปัญหา จากนั้นข้อสองคือการพยายามทำให้เรื่องนี้พูดคุยกันได้ง่ายขึ้น เราสามารถใช้อารมณ์ขันครับ เรามีความคิดว่าจะถ่ายทำโฆษณาเพื่อบริการสาธารณะที่บ้านของคนดังในฮอลลีวูดบางคน […]

ความสัมพันธ์ของบุคลในช่วงสถานการณ์โควิด-19

ไม่ใช่แค่ร่างกายเท่านั้นที่ต้องการวัคซีน แต่จิตใจก็เช่นกัน เมื่อโควิด-19 ส่งผลให้ความสัมพันธ์ต้องเปลี่ยนแปลงไป ความสัมพันธ์ในยุคโควิด “เพราะมนุษย์ไม่ได้ถูกสร้างมาให้อยู่คนเดียว” ผศ.ดร.ไชยันต์ สกุลศรีประเสริฐ อาจารย์ประจำภาควิชาจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวกับทีมงานระหว่างการพูดคุยกันภายในมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ดังนั้น ความสัมพันธ์จึงเป็นสิ่งที่เราไม่อาจหลีกเลี่ยงได้เลย ไม่ว่าจะเป็นความสัมพันธ์ด้านครอบครัว หรือเพื่อนฝูง ความสัมพันธ์ในยุคโควิด และสิ่งที่มีผลต่อความรู้สึกของเราอย่างมากคือ “ความรัก” ไม่ว่าใครก็อยากจะมีความรักที่ดี แต่ปัจจัยมากมายนั้นต่างก็มีผลต่อความรัก การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อโควิด-19 ก็เช่นกัน มนุษย์จึงต้องการวัคซีนไม่ใช่แค่ร่างกาย แต่เป็นจิตใจด้วย ภาวะสมดุลที่เปลี่ยนแปลงไป ในสถานการณ์ปกติ ความสัมพันธ์ของแต่ละคู่ต่างก็มีสิ่งที่เรียกว่า “ภาวะสมดุล” ของตัวเอง เป็นภาวะที่ทำให้ทั้งคู่ต่างประคับประคองให้ผ่านไปได้ แม้จะมีเรื่องราวให้ทะเลาะกันบ้าง ร้องไห้กันบ้าง มีทั้งทุกข์และสุขในความสัมพันธ์แต่ทั้งคู่ก็ยังคงอยู่ในภาวะสมดุลและก้าวเดินไปข้างหน้าด้วยกัน  บางคู่อาจเจอกันในช่วงเย็นของทุก ๆ วันเพื่อรับประทานอาหารด้วยกัน หรือบางคู่อาจเที่ยวต่างจังหวัดด้วยกันทุกเดือน ทั้งหมดนี้เรียกว่า “ภาวะสมดุล” ที่ทั้งคู่ได้ตกลงกัน เพื่อกระชับความสัมพันธ์ให้ความรักนั้นงอกงามอยู่เสมอ  แต่ด้วยการอุบัติของโรคติดเชื้อโควิด-19 ได้ส่งผลต่อความเปลี่ยนแปลงของภาวะสมดุลที่ทั้งคู่มีอยู่ เช่น จากเดิมที่เคยได้รับประทานอาหารเย็นด้วยกันทุกวันหลังเลิกงาน มาตรการป้องกันการแพร่เชื้อโคโรนาไวรัส 2019 ทำให้ทั้งคู่ไม่สามารถนั่งรับประทานอาหารที่ร้านด้วยกันได้ และกลายเป็นว่าต่างคนต่างซื้ออาหารกลับไปรับประทานที่บ้านของตนเอง เพียงแค่การไม่ได้นั่งรับประทานอาหารด้วยกันทุกเย็นอีกแล้ว อาจทำให้ทั้งคู่รู้สึกห่างเหินกันมากขึ้น ในทางตรงกันข้าม โควิด-19 ก็อาจทำให้คู่รักต้องใช้เวลาด้วยกันมากขึ้น ซึ่งสามารถส่งผลให้ภาวะสมดุลเสียไป […]