ไดโนเสาร์ที่ยังไม่สูญพันธุ์ - National Geographic Thailand

ไดโนเสาร์ที่ยังไม่สูญพันธุ์

ไดโนเสาร์ที่ยังไม่สูญพันธุ์

ผืนป่าชายเลนที่แทรกตัวอยู่ท่ามกลางหาดทรายขาวและรีสอร์ตสีสันสดใส  เลาะเลียบไปตามชายฝั่งยูกาตานในประเทศเม็กซิโก  คือสรวงสวรรค์สำหรับนก บึงที่มีต้นไม้ขึ้นรกชัฏและตั้งอยู่ในแนวเส้นทางอพยพหลักของนก เป็นที่พำนักอันปลอดภัยของนกนับล้านตัวที่บินฝ่าอันตรายข้ามทวีปอเมริกาในแต่ละปี

มัคคุเทศก์ที่พาฉันมายังจุดแวะพักในเส้นทางบินอพยพแห่งนี้คือ ลูอิส ซาลินาส-เปบา  นักวิทยาศาสตร์ประจำวิทยาเขตท้องถิ่นของมหาวิทยาลัยแนชั่นแนลออโตโนมัส ประเทศเม็กซิโก  แม้จะร่ำเรียนมาทางพฤกษศาสตร์ แต่ซาลินาส-เปบายังเป็นผู้เชี่ยวชาญเรื่องการจำแนกชนิดนก  เธอสามารถบอกชื่อนกทุกชนิดในป่าชายเลนก็ว่าได้  นกอพยพระยะไกลผสมปนเปกับนกประจำถิ่นได้อย่างน่าอัศจรรย์  ทั้งเป็ดปีกฟ้าจากแคนาดาโคจรมาพบกับนกเรนยูกาตานเฉพาะถิ่น นกฟลามิงโกสีชมพูสูงตระหง่านปะปนกับนกฮิมมิงเบิร์ดตัวกระจิริด

เสียงแหบแห้งของนกกาน้ำร้องออกมาเป็นจังหวะดังอยู่ในอากาศ เมื่อเรือเล็กของเราลอยลำเข้าไปใกล้รังของพวกมัน  นกสีดำมันขลับโผบินขึ้นสู่ท้องฟ้าอย่างทันทีทันใด  ชวนให้ฉันมองตามขึ้นไป  แล้วหวนคิดถึงอดีตกาลอันนานโพ้น เมื่อผู้มาเยือนจากอวกาศราว 66 ล้านปีก่อนพลิกสรวงสวรรค์บรรพกาลให้กลายเป็นไฟประลัยกัลป์ล้างโลก

ราว 50 กิโลเมตรทางตะวันออกของบึงป่าชายเลนแห่งนี้คือ  ชิกซูลุบปวยร์โต หมู่บ้านชายทะเลอันเงียบสงบซึ่งตั้งอยู่ใจกลางแอ่งอุกกาบาตขนาดมหึมาที่กินเนื้อที่เข้าไปในอ่าวเม็กซิโก   วันอันเลวร้ายวันหนึ่งในช่วงปลายยุคครีเทเชียส ดาวเคราะห์น้อยขนาดเท่าภูเขาพุ่งชนบริเวณที่ปัจจุบันคือชายฝั่งยูกาตาน  เกิดเป็นหลุมขนาดยักษ์บนพื้นดิน และกระตุ้นให้เกิดเหตุการณ์หายนะตามมาเป็นลำดับ  หินที่ระเหิดเป็นไอและแก๊สอันตรายคละคลุ้งไปทั่วชั้นบรรยากาศ  ป่าทั่วโลกถูกทำลายจนสิ้นซาก อุณหภูมิแปรปรวนอย่างรุนแรง  การชนและผลที่ตามมาปิดฉากการครองโลกของไดโนเสาร์ด้วยการกวาดล้างสิ่งมีชีวิตกลุ่มหนึ่งที่ครองพิภพมายาวนาน 135 ล้านปี… จนเกือบหมดสิ้น

ไดโนเสาร์
ไดโนเสาร์อย่างโดรมีโอซอร์เหล่านี้กินญาติยุคโบราณของเป็ดในแอนตาร์กติกาหรือไม่ เมื่อราว 67 ล้านปีก่อน ทวีปน้ำแข็งนี้แตกต่างจากในปัจจุบันมาก แต่หลักฐานฟอสซิลเผยว่า เวกาวิส ไอไอ มีลักษณะเหมือนเป็ดปัจจุบันอย่างน่าทึ่ง และเป็นฟอสซิลเก่าแก่ที่สุดเท่าที่ทราบที่มีความเกี่ยวข้องกับนกในปัจจุบันกลุ่มหนึ่งที่รอดชีวิตจากการพุ่งชนโลกของดาวเคราะห์น้อย

ทว่าชีวิตย่อมหาหนทางได้เสมอ   เมื่อมีไดโนเสาร์บางชนิดรอดชีวิตจากการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่นั้นมาได้  และนกในปัจจุบันก็คือกิ่งก้านสุดท้ายที่เหลืออยู่ของวงศ์วานไดโนเสาร์ซึ่งน่าจะถูกทำลายล้างไปหมดแล้ว

“ไม่ต้องสงสัยเลยครับว่า นกคือไดโนเสาร์” ลูอิส คีอัปเป ผู้อำนวยการสถาบันไดโนเสาร์ที่พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาแห่งลอสแอนเจลิสเคาน์ตี กล่าว “หลักฐานมีอยู่มากมาย  ผมยกให้คำถามนี้ใกล้เคียงกับคำถามที่ว่า มนุษย์เป็นไพรเมตหรือเปล่าเลยล่ะครับ”

ในภูมิทัศน์ราวกับนรกที่ดาวเคราะห์น้อยทิ้งไว้  อะไรทำให้บรรพบุรุษของนกในปัจจุบันได้เปรียบญาติยุคครีเทเชียส นี่เป็นความลี้ลับที่ยากจะอธิบาย  เมื่อพิจารณาจากการที่นกปรากฏในหลักฐานฟอสซิลน้อยมาก  ทว่าการค้นพบอันน่าทึ่งในช่วงไม่กี่สิบปีที่ผ่านมา ตลอดจนความก้าวหน้าในการวิเคราะห์พันธุกรรม กำลังเริ่มเผยว่า  เหตุดาวเคราะห์น้อยพุ่งชนที่ชิกซูลุบมีส่วนหล่อหลอมเรื่องราวต้นกำเนิดนกในปัจจุบันอย่างไร  ซึ่งนั่นจะให้เบาะแสแรกๆ ที่เป็นไปได้บางอย่างต่อไปว่านกรอดชีวิตจากหายนะครั้งนั้น  แล้วแตกสายออกเป็นกว่า 10,000 ชนิดที่พบเห็นอยู่ในปัจจุบันได้อย่างไร

ไดโนเสาร์
จากข้อมูลพันธุกรรมล่าสุดและเบาะแสจากฟอสซิล ผู้รอดชีวิตที่แข็งแกร่งและปรับตัวเก่งอย่างนกกระจอกเทศ เป็ดและไก่สืบเชื้อสายมาจากนกสองในสามกลุ่มที่วิวัฒน์ขึ้นในช่วงปลายยุคครีเทเชียส และมีชีวิตรอดจากการทำลายล้างเมื่อ 66 ล้านปีก่อนมาได้ด้วยวิธีใดวิธีหนึ่ง

 

เรื่องแนะนำ

ประวัติศาสตร์แห่งความวุ่นวายของโอลิมปิกในช่วงวิกฤตโลก และอาถรรพ์ 40 ปี

จากการเลื่อนจัด กีฬาโอลิมปิก 2020 ที่โตเกียว บางคนชี้สาเหตุไปที่ “อาถรรพ์ 40 ปี” เพื่ออธิบายถึงประวัติศาสตร์ของความล่าช้า การคว่ำบาตร และความโกลาหลที่เคยเกิดขึ้นหลายครั้งของกีฬาโอลิมปิก มีการประกาศจากกรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่นว่า กีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 2020 จะเลื่อนไปจัดในปีหน้าเนื่องจากความกังวลในการระบาดของไวรัสโคโรนา นี่เป็นการหยุดชะงักใหญ่ครั้งแรกของกีฬาโอลิมปิกนับตั้งแต่ปี 1944 (ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2) อย่างไรก็ตาม งานกีฬาระดับโลกนี้คุ้นเคยกับภาวะความโกลาหลที่เคยเกิดขึ้นมากมาย ไม่ว่าจะเป็นการคว่ำบาตร, การห้ามเข้าร่วมแข่งขัน หรือแม้กระทั่งการปะทุของภูเขาไฟ ภูเขาไฟวิสุเวียสเกิดการปะทุจนต้องย้ายที่จัด ในปี 1904 กรุงโรม ประเทศอิตาลี เอาชนะเมืองอย่างเบอร์ลินและตูรินในการเป็นเจ้าภาพโอลิมปิก ปี 1908 แต่ช่วง 2 ปีในการเตรียมตัวจัดงาน ก็เกิดภัยพิบัติที่อิลาลี คือภูเขาไฟวิสุเวียสเกิดการปะทุ ทำให้เมืองที่อยู่ใกล้กับภูเขาไฟเกิดความเสียหาย และเมืองเนเปิลส์ (Naples) ตกอยู่ในภาวะอัมพาต ทำให้อิตาลีต้องใช้จ่ายเงินจำนวนมากเพื่อฟื้นฟูจนต้องสละสิทธิการเป็นเจ้าภาพ แต่การปะทุของภูเขาไฟในครั้งนั้นไม่ทำให้กีฬาโอลิมปิกต้องยกเลิก เพราะคณะกรรมการโอลิมปิกสากลได้เปลี่ยนให้กรุงลอนดอนเป็นเจ้าภาพโดยให้เวลาเตรียมตัวเพียง 10 เดือนเท่านั้น สมาคมโอลิมปิกแห่งอังกฤษใช้เวลาดังกล่าวเร่งมืออย่างเต็มที่ แม้กระทั่งสร้างสนามกีฬาใหม่เพื่อรองรับการแข่งขันครั้งนี้โดยเฉพาะ ยุโรปเข้าสู่สงคราม ในช่วงที่สงครามโลกครั้งที่ 1 เริ่มขึ้นในปี 1914 เบอร์ลินกำลังอยู่ในช่วงเตรียมตัวจัดกีฬาโอลิมปิกปี […]

ถนนสายมาร์ติน ลูเทอร์ คิง

มีถนนกว่าหนึ่งพันสายทั่วโลกที่ตั้งชื่อตามมาร์ติน ลูเทอร์ คิง จูเนียร์ ในวาระครบรอบห้าสิบปัแห่งการลอบสังหารเขาที่จะมาถึง มาดูกันว่าถนนเหล่านี้สะท้อนคุณค่าและคำสอนของบุคคลผู้เป็นสัญลักษณ์ของการเรียกร้องสิทธิพลเมืองอย่างไร

ชมนวัตกรรมอุโมงค์ส่งน้ำโบราณในอิหร่าน ที่ยังคงถูกใช้งานในปัจจุบัน

เรื่อง เรเชล บราวน์ มองจากด้านบนพื้นผิวทะเลทรายอันแห้งแล้งล้วนไม่มีอะไรน่าสนใจ แต่หารู้ไม่ว่าลึกลงไปใต้ผืนดินอีก 100 ฟุต มี อุโมงค์ส่งน้ำโบราณ ที่นำพาความชุ่มชื้น และหล่อเลี้ยงชีวิตของชาวบ้านในอิหร่านไว้ ระบบชลประทานใต้ดินนี้มีชื่อเรียกว่า “คานัต” (Qanats) นับเป็นความสำเร็จทางวิศวกรรมที่น่าอัศจรรย์ในยุคโบราณ ซึ่งถึงจะมีอายุเก่าแก่กว่า 3,000 ปี แต่คานัตยังคงถูกใช้งานมาจนถึงปัจจุบัน อุโมงค์น้ำเหล่านี้จะทอดยาวจากแหล่งต้นน้ำในหุบเขา หรือแม้แต่ทะเลสาบในถ้ำลึก ด้วยพื้นผิวที่ลาดเอียงในองศาที่พอเหมาะ เพื่อให้น้ำสามารถไหลลงไปยังสถานที่ที่ต้องการในปลายอุโมงค์ได้ ในขณะเดียวกันก็ต้องระมัดระวังไม่ให้องศาของความลาดเอียงนั้นมากเกินไป มิฉะนั้นสายน้ำที่หล่อเลี้ยงอาจไหลบ่าแรงเกินไปจนทำลายอุโมงค์ได้ ตลอดเส้นทางของอุโมงค์ บนพื้นดินจะมีหลุมตั้งอยู่เป็นระยะๆ หลุมเหล่านี้ช่วยให้อากาศภายในถ่ายเทแก่บรรดาคนงานที่ทำหน้าที่ขุดอุโมงค์ด้วยมือในอดีต นอกจากนั้นในตอนที่อุโมงค์ถูกขุดเสร็จเรียบร้อยแล้ว หลุมเหล่านี้ยังทำหน้าที่เป็นบ่อน้ำให้แก่ชาวบ้านอีกด้วย กระบวนการสร้างอุโมงค์คานัตนี้เป็นงานที่หนักหนาเอาการ อย่างไรก็ตามผลตอบแทนที่ได้รับนั้นคุ้มค่า เทคโนโลยีโบราณนี้ช่วยหล่อเลี้ยงต้นไม้ในทะเลทรายที่แห้งผากให้เบ่งบานมาแล้ว รวมทั้งยังเป็นที่นิยมอย่างมากในภูมิภาคตั้งแต่เส้นทางสายไหม ยาวไปจนถึงหลายประเทศในตะวันออกกลาง หรือแม้กระทั่งในสเปน และโมร็อกโกก็มีการค้นพบคานัตเช่นเดียวกัน Gholamreza Nabipour ชายชาวอิหร่านวัย 102 ปี เป็นหนึ่งในคนขุดอุโมงค์ไม่กี่คนที่ยังคงมีชีวิตอยู่ หรือที่เรียกกันว่า “มิรับ” (Mirab) ตัวเขาพยายามถ่ายทอดภูมิปัญญานี้ไปยังชาวอิหร่านรุ่นใหม่ ซึ่งในจำนวนนั้นก็รวมถึงลูกชายของเขาเองด้วย ผู้ใช้คานัตในการลำเลียงน้ำมายังฟาร์มถั่วพิสตาชิโอของเขา ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วของโลกสมัยใหม่ ในช่วงค.ศ. 1960 – 1970 การจัดสรรปันส่วนที่ดินส่งผลให้คานัตหลายแห่งถูกทิ้งร้าง […]