ร้านยาเคลื่อนที่ ในเฮติ - National Geographic Thailand

ร้านยาเคลื่อนที่ในเฮติ

ร้านยาเคลื่อนที่ ในเฮติ

สำหรับผู้คนจำนวนไม่น้อยในเฮติ พ่อค้าเร่ข้างถนนคือ ร้านยาเคลื่อนที่ สำหรับพ่อค้า นี่คือหนทางหาเลี้ยงชีพเพื่อให้มีข้าวสารกรอกหม้อ “คุณเห็นไหม ผมวางแอมพิซิลลินไว้ข้างๆ ไทลีนอล แผงยาเม็ดสีชมพูอยู่คู่กับแผงยาเม็ดสีฟ้า สีต้องดูสวยเข้ากันด้วย ถ้าสินค้าของผมไม่เด่นสะดุดตา ก็คงไม่มีใครซื้อหรอกครับ”

อาริสติล โบนาร์ด ขยับถังสีฟ้าบนบ่าข้างขวาให้เข้าที่ขณะพูดไปด้วย  สิ่งที่อยู่ข้างในคือแผงยาหลากสีสันที่กองสุมสูงขึ้นไปราวกับหอคอยย่อมๆ  ด้านบนมีกรรไกรเสียบอยู่คู่หนึ่งไว้สำหรับตัดแบ่งแผงยา  สินค้าทั้งหมดยึดอยู่ด้วยกันด้วยแผ่นยางเส้นยาว กว่า 20 ปีมาแล้ว  ที่โบนาร์ดท่องไปตามท้องถนนของกรุงปอร์โตแปรงซ์เมืองหลวงของเฮติ  เพื่อเร่ขายยาเหล่านี้ แต่เขาไม่ใช่เภสัชกร  เป็นเพียงพ่อค้า

ในอพาร์ตเมนต์ห้องเล็กๆ ในย่านปาโกต์ของเมืองหลวงแห่งนี้  พ่อค้าแม่ขายอย่างโบนาร์ดมาเข้าแถวรอให้เปาโล วูดส์ และกาบรีแอล กาลิมเบอร์ตี ถ่ายภาพ  ช่างภาพทั้งสองซึ่งอยู่ระหว่างทำงานให้โครงการสำรวจการเข้าถึงบริการสาธารณสุขในกว่า 20 ประเทศ  สงสัยใคร่รู้ในเรื่องราวของพ่อค้าเร่ขายยาเหล่านี้มานานแล้ว

สำหรับชาวเฮติจำนวนมาก  พ่อค้าแม่ขายเหล่านี้คือแหล่งที่มาของยารักษาโรค  “เภสัชกรคืออาชีพใกล้สูญพันธุ์ครับ” ลีโอเนล  เอเตียน  ผู้นำเข้ายาในท้องถิ่น  อธิบาย  “คนที่นี่มองว่ายาเป็นเหมือนสินค้าทั่วไปครับ”

ร้านขายยาเคลื่อนที่เหล่านี้  อาจดูเหมือนผลงานศิลปะร่วมสมัยหรือแผงขายลูกกวาด  แต่ก็อาจเป็นอันตรายเหมือนเกมเดิมพันชีวิต  การกำกับดูแลที่หย่อนยานของภาครัฐเปิดช่องให้พ่อค้าแม่ขายที่ไม่มีความรู้  หรือไม่ได้รับการอบรมซื้อหาและขายผลิตภัณฑ์ยา  ซึ่งส่วนใหญ่เป็นยาชื่อสามัญจากจีน  ยาเม็ดหมดอายุ  ยาของกลางที่ถูกยึดและนำเข้ามาจากสาธารณรัฐโดมินิกัน

ร้านยาเคลื่อนที่
พ่อค้าแม่ค้าเหล่านี้สวมบททั้งเภสัชกรและคนที่คอยรับฟังเรื่องราว  “กับพวกเรา  พวกเขาไม่มีความลับหรอกครับ”  เรโนลด์ แจร์แมง วัย 26 ปี  บอก  “พวกเขาบอกเราทุกเรื่อง  ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการติดเชื้อ  อาหารไม่ย่อย  หรือเรื่องบนเตียง  แต่ไม่ว่าจะมีปัญหาอะไร พวกเรามียาแก้เสมอ”

แม้กิจกรรมนี้จะผิดกฎหมาย  แต่กฎหมายก็แทบไม่เคยบังคับใช้โดยหน่วยงานหลักอย่างกระทรวงสาธารณสุขและประชากรของเฮติ  ดังนั้น  พ่อค้าแม่ขายเหล่านี้จึงขายทุกอย่างที่พวกเขาพอจะหามาได้ ตั้งแต่ยาทำแท้งไปจนถึงไวอากรา  บางครั้ง  พวกเขาให้คำแนะนำผิดๆ แก่ลูกค้า  เหมือนอย่างที่พ่อค้าคนหนึ่งแนะนำลูกค้าวัยรุ่นให้กินยาปฏิชีวนะแรงๆ เพื่อรักษาสิว

“ทุกครั้งที่เห็นคนขายยาข้างถนน  ฉันรู้สึกเหมือนถูกตบหน้า” ฟลอรีน  โจเซฟ  ผู้อำนวยการกองเภสัชกรรม  กระทรวงสาธารณสุขเฮติ  บอก  “พวกเขาก็เหมือนระเบิดเวลาดีๆนี่เอง เราแทบไม่มีทางหยุดยั้งคนเหล่านี้ได้เลย”

ในการถ่ายภาพทั้งหมด  วูดส์และกาลิมเบอร์ตีใช้กล้องขนาดใหญ่ (large-format view camera)  กับฟิล์ม 8×10 และกล้องขนาดกลาง (medium-format) แบบดิจิทัล  ใช้ผนังสีขาวแทนฉากหลัง

ระหว่างที่รอถ่ายภาพ  พ่อค้าแม่ขายต่างมองสินค้าของกันและกัน  แต่แทบไม่พูดคุยกัน  นี่เป็นเวลาพักช่วงเดียวของวันอันยาวนานกลางแดดเปรี้ยง  พวกเขาดีใจที่ได้พัก  แต่ก็กังวลว่าจะเสียลูกค้า

วูดส์และกาลิมเบอร์ตีบอกว่า  พวกเขาอยากสื่อสารออกไปว่า  การเข้าถึงยาซึ่งเป็นเรื่องที่คนในประเทศพัฒนาแล้วไม่เคยมองว่าเป็นปัญหา  คือความท้าทายในหลายประเทศ  ในเฮติ  ทั้งผู้ซื้อและผู้ขายต้องดิ้นรนกับสิ่งที่พวกเขามีหรือพอหาได้ “ผมเลือกอาชีพนี้ก็เพราะชีวิตที่นี่ยากลำบากครับ”  โบนาร์ดบอก  “ผมอยากให้ลูกๆ ได้เรียนหนังสือ  และเราทุกคนล้วนจำเป็นต้องใช้ยาครับ”

ร้านยาเคลื่อนที่ ร้านยาเคลื่อนที่

จูแลน  แคลร์เจร์  วัย 37 ปี  และสามีชื่อ เปแลจ  อาริสติล  วัย 35 ปี มี ลูกด้วยกัน 5 คน  เธอคิดอยากเลิกอาชีพขายยา  ไปขายกล้วยหอมและไข่ต้มแทน  ส่วนอาริสติลเองก็อาจลงเอยด้วยการเลิกอาชีพนี้เช่นกัน  เพราะปลายปีนี้  หลังเรียนจบด้านเทววิทยา  เขาจะได้รับคุณวุฒิให้เป็นนักเทศน์ได้

ร้านยาเคลื่อนที่ ร้านยาเคลื่อนที่

อาดี  ดูเม วัย 38 ปี  และอาริสติล  โบนาร์ด  วัย 36 ปี  ขายยาบนท้องถนน  พ่อค้าแม่ค้าบางรายมีแผงค้าอยู่ในตลาด  บางรายเอายาใส่กระเป๋าเดินทางขึ้นรถโดยสารประจำทางในกรุงปอร์โตแปรงซ์  เพื่อหาลูกค้าใหม่ๆ

อ่านเพิ่มเติม

อยากนอนหลับใช่ไหม ลองอ่านเรื่องนี้สิ

เรื่องแนะนำ

The Jumper : เด็กโดดแห่งสังขละบุรี

เรื่องและภาพ วีรวัฒน์  เวียงไชย (รางวัลชมเชยโครงการ 10 ภาพเล่าเรื่องปี 7) หนึ่งในจุดหมายปลายทางในฝันของนักท่องเที่ยวมักจะมี อ. สังขละบุรี จ. กาญจนบุรี อยู่ในรายการด้วยเสมอ  นอกจากวัฒนธรรมอันหลากหลายของชาวไทยหลากเชื้อชาติในท้องถิ่นแล้ว นักท่องเที่ยวยังเดินทางมาเพื่อสัมผัสกับอากาศที่เย็นสบาย วิวของเขื่อนวชิราลงกรณ์ และการกระโดดสะพานมอญของเด็กโดดแห่งสังขละบุรี ในขณะที่เด็กไทยเชื้อสายมอญบางส่วนแต่งชุดประจำถิ่น อาสาเป็นไกด์บรรยายประวัติความเป็นมาของสะพานมอญหรือสะพานอุตตมานุสรณ์และเมืองสังขละบุรี แต่ยังมีเด็กชายล้วนอีกกลุ่มหนึ่งอาศัยความกล้าเพื่อกระโดดจากสะพานมอญซึ่งสูงหลายสิบเมตรเพื่อเรียกเสียงฮือฮาจากนักท่องเที่ยว  ทั้งหมดสวมเฉพาะกางเกงและปราศจากอุปกรณ์ป้องกันตัวเมื่อกระโดดจากที่สูงลงสู่พื้นน้ำข้างล่างที่มีเรือแล่นผ่านไปมาไม่ขาดสาย  นอกจากคำถามต่อสวัสดิภาพและความปลอดภัยของเด็กๆ ที่แลกกับการท่องเที่ยวแล้ว วิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปเพราะรายได้พวกเขา เช่น การขาดเรียน การใช้จ่ายฟุ่มเฟือย การทะเลาะวิวาท ใช้ยาเสพติด ฯลฯ ยังทำให้เกิดข้อสงสัยต่ออนาคตของพวกเขาเองด้วย  

เส้นทางการบิน

หากนกทิ้งรอยบินไว้บนฟ้าได้ ภาพที่ปรากฏจะเป็นอย่างไร? ชมผลงานที่ผสานระหว่างศิลปะและวิทยาศาสตร์

ในอาคารสงเคราะห์เหล่านี้ ทุกพื้นที่คือเวทีสร้างสรรค์

เรื่อง เจเรมี เบอร์ลิน ภาพถ่าย มาริอุช ยานิสเซฟสกี สีที่ผนังหลุดลอก พื้นเต็มไปด้วยคราบสกปรก ตาข่ายห่วงบาสเกตบอลขาดรุ่ย และดูเหมือนว่าไม่มีใครสนใจ เด็กๆ ยังคงหัวเราะสนุกสนานระหว่างเล่นเกม พวกผู้ชายงีบกลางวัน ส่วนบางคนส่งเสียงเจื้อยแจ้วอยู่ที่ห้องโถง ในเมืองที่มีขึ้นชื่อว่ามีประชากรหนาแน่นที่สุดเมืองหนึ่ง ทุกชั้นของอาคารสงเคราะห์แห่งนี้เต็มไปด้วยความมีชีวิตชีวา นี่คือสิ่งที่ มาริอุช ยานิสเซฟสกี ช่างภาพชาวโปแลนด์ค้นพบเมื่อเขาเดินทางมาเยี่ยมชมโครงการอาคารสงเคราะห์ของรัฐบาล ใน Barangay 128 ของเขตทอนโด ในกรุงมะนิลา เมื่อปีที่ผ่านมา โครงการดังกล่าวก่อสร้างขึ้นในปี ช่วงทศวรรษ 1990 ใกล้กับภูเขาสโมกกี้ ที่ซึ่งครั้งหนึ่งสถานที่แห่งนี้เคยเป็นแหล่งทิ้งขยะปริมาณมากกว่า 2 ล้านตัน ปัจจุบันอาคารสงเคราะห์เหล่านี้ยังคงเป็นบ้านของบรรดาอดีตคนงาน ยานิสเซฟสกีเคยถ่ายสารคดีทั่วๆ ไป ในฟิลิปปินส์มาก่อน แต่คราวนี้เขามีเรื่องบางอย่างที่ค้างอยู่ในใจ “ผมอยากจะแสดงให้เห็นว่าชีวิตประจำวันในเมืองที่มีประชากรมหาศาลอย่างกรุงมะนิลา มันเป็นอย่างไร” เขากล่าว “และพวกเขาอยู่อาศัยกันอย่างไรในพื้นที่เปิดและตามบันได” ดังนั้นช่างภาพจึงไม่เลือกที่จะถ่ายภาพในหลากหลายมุม แต่เขากลับใช้วิธีการเฝ้ารออยู่ในมุมเดียวแทน เพื่อดูว่าจะเกิดอะไรขึ้นเบื้องหน้า แต่ละชั้นเหมือน “เวทีที่ถูกออกแบบมาเหมือนกัน” เขากล่าว แต่เพียงไม่นานแต่ละเวทีก็เปิดเผยเรื่องราวที่แตกต่างกันออกไป : ผู้หญิงลุกขึ้นมาทำอาหาร, ผู้ชายเล่นพนัน, เด็กๆ เล่นการ์ดเกม ยานิสเซฟสกีเดินทางไปยังสถานที่แห่งนี้ในแต่ละสัปดาห์เพื่อบันทึกฉากของครอบครัว, เพื่อนฝูง […]