นักวิจัยไทยเปิดตัว แอปฝึกสมอง MONICA เพื่อพัฒนาทักษาความจำในผู้สูงวัย

MONICA แอปฝึกสมอง ยามที่ต้องอยู่บ้าน

โหลดเลย MONICA แอปฝึกสมอง ที่ใครๆ ก็เล่นได้ ‘สูงวัย’ เล่นยิ่งดี

ในภาวะที่สิ่งต่างๆ รอบตัวหยุดชะงักจากผลกระทบการระบาดของโรคโควิด-19 นอกจากหลายคนต้องเปลี่ยนวิถีชีวิตเป็นทำงานจากบ้าน (Work From Home) แล้ว กิจวัตรประจำวันทั้งการออกกำลังกาย งานอดิเรกของคนอีกหลายช่วงวัยยังคงสาละวนอยู่ไม่พ้นรั้วบ้าน คิดจะออกไปสวนสาธารณะใกล้บ้านก็ทำได้ยาก เพราะหลายแห่งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด ต่างออกมาตรการปิดสวน เพื่อลดการรวมตัวกันของคนหมู่มาก

สิ่งแวดล้อมรอบตัวที่เปลี่ยนไป ส่งผลให้สภาพทางสังคมของหลายคนเปลี่ยนแปลงด้วย ยิ่งกินระยะเวลานานนับเดือน อาจเกิดความเครียดสะสมโดยไม่รู้ตัว ซึ่งจิตแพทย์ต่างมีคำแนะนำการปฏิบัติตัว ที่เน้นให้พยายามรักษากิจวัตรและตารางประจำวันให้เหมือนเดิมให้มากที่สุด หรืออาจลองทำกิจกรรมใหม่ๆ ในสภาพแวดล้อมใหม่ เช่น ฝึกร้องเพลง หรือฝึกกิจกรรมต่างๆ ผ่านแอปพลิเคชัน เป็นต้น

ในยุคที่ทุกคนสามารถท่องโลกอินเทอร์เน็ตได้เพียงปลายนิ้ว หนึ่งในวิธีที่จะช่วยผ่อนคลายความตึงเครียด สร้างรอยยิ้ม และเสียงหัวเราะขึ้นในบ้านได้ อาจเป็นแค่วิธีง่ายๆ เพียงโหลดเกมดีๆ สักเกม ที่ทำให้ผู้คนทุกช่วงวัยในบ้านได้ฝึกสมองร่วมกัน โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่สมาชิกอยู่กันพร้อมหน้า

แอปฝึกสมอง
ดร. ศราวุธ เลิศพลังสันติ

ดร.ศราวุธ เลิศพลังสันติ และดร.สิทธา สุขกสิ ทีมวิจัยห้องปฏิบัติการการออกแบบและแก้ปัญหาอุตสาหกรรม ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้คิดค้นและออกแบบแอปพลิเคชันเกมฝึกสมอง หรือ MONICA (โมนิก้า) เพื่อเป็นอีกหนึ่งทางเลือกช่วยให้สมองถูกใช้งานผ่านรูปภาพ ไอคอนต่างๆ อยู่บนสีสันที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ ได้ฝึกฝนด้านความจำอย่างต่อเนื่องเพื่อเป็นการชะลอภาวะสมองเสื่อม

ดร.ศราวุธ เปิดเผยว่า ปัจจุบันโรคสมองเสื่อมเป็นโรคที่ยังไม่มียารักษาให้หายได้ ดังนั้น ทางที่ดีที่สุดคือการป้องกันไม่ให้เกิดโรค หรือหากเกิดโรคแล้วผู้ดูแลต้องดูแลอย่างเข้าใจและมีความยืดหยุ่น

แอปฝึกสมอง, เกมสำหรับผู้สูงอายุ, ผู้ป่วยสูงอายุ, โรคสมองเสื่อม การดูแลผู้สูงอายุ
ดร.สิทธา สุขกสิ

ทีมวิจัยเอ็มเทค สวทช. ได้ร่วมออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ สําหรับผู้สูงอายุและผู้ป่วยสมองเสื่อมโดยใช้กระบวนการการออกแบบ design thinking และ Human-centric design เน้นที่ความเข้าใจบริบทและความต้องการของผู้ใช้ในระหว่างการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์

การพัฒนาแอปพลิเคชันได้รับคําแนะนําจากผู้เชี่ยวชาญ โรงพยาบาลรามาธิบดี และศูนย์ผู้สูงวัย สุขกายสุขใจ สถาบันประสาทวิทยา ซึ่งเป็นสถานดูแลผู้สูงอายุโรคสมองเสื่อม ประเภท Daycare มีรูปแบบวิธีการดูแลผู้สูงอายุด้วยการทํากิจกรรมบําบัด จนเกิดเป็นนวัตกรรม เกมฝึกสมอง ชื่อ MONICA สําหรับช่วยกระตุ้นและฝึกสมองผู้สูงอายุ ฝึกสมาธิความจํา การเรียนรู้ การมองเห็นและตอบสนอง การวางแผน การตัดสินใจ และยังช่วยเพิ่มความภูมิใจให้ผู้สูงอายุมั่นใจในความสามารถของตนเองด้วยการเอาชนะระดับความยากที่เพิ่มขึ้นของเกม

ดร.สิทธา กล่าวเสริมว่า ผู้สูงอายุและผู้ป่วยสมองเสื่อมควรได้รับการกระตุ้นและฝึกสมอง เพื่อพยายามรักษาระดับความสามารถของสมองในด้านต่างๆ รวมถึงสมาธิ ความจำ การเรียนรู้ การรับรู้และการตอบสนอง อย่างไรก็ตาม แม้ในตลาดจะมีผลิตภัณฑ์ แอปฝึกสมอง อยู่เป็นจำนวนมาก แต่มักอยู่ในรูปแบบโปรแกรมคอมพิวเตอร์ โทรศัพท์มือถือ หรือแทบเลต ซึ่งใช้งานยากสำหรับผู้สูงอายุและผู้ป่วยสมองเสื่อม

แอปฝึกสมอง, เกมสำหรับผู้สูงอายุ, ผู้ป่วยสูงอายุ, โรคสมองเสื่อม การดูแลผู้สูงอายุ

MONICA เป็นเกมกระตุ้นสมองสำหรับผู้สูงอายุ ประกอบด้วยซอฟต์แวร์เกม และอุปกรณ์และฮาร์ดแวร์ที่ได้รับการออกแบบให้ใช้ควบคุมแบบไร้สาย ซึ่งมีส่วนประกอบคือ ปุ่มกด แท่นรองปุ่ม เบาะวางตัก และหูหิ้ว โดยที่อุปกรณ์ได้รับการออกแบบให้ผู้สูงอายุสามารถใช้งานได้ง่าย ปุ่มมีขนาดใหญ่ จับถนัดมือและกดง่าย ตัวเบาะเว้ารับกับลำตัวผู้สูงอายุ ทำให้สามารถวางอุปกรณ์บนตักได้อย่างมั่นคง ลดโอกาสเกิดการเมื่อยล้า เป็นเกมฝึกสมองเพื่อพัฒนาสมาธิและความจำ ช่วยส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างผู้สูงอายุในฐานะผู้ใช้ ผู้ดูแลและครอบครัว สามารถใช้ได้ทั้งที่บ้าน สถานดูแลผู้สูงอายุและโรงพยาบาล

“เกมจะเน้นการใช้ภาพ หรือไอคอนง่ายๆ เพื่อให้ง่ายต่อการจดจำ ตัวอย่างเกม เช่น การให้เปรียบเทียบภาพปัจจุบันกับภาพก่อนหน้าว่าเหมือนหรือต่างกัน หากเหมือนกันให้กดปุ่มเครื่องหมายถูกสีเขียว หากต่างกันให้กดปุ่มเครื่องหมายผิดสีแดง ซึ่งปุ่มกดออกแบบให้มองเห็นง่าย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสีที่เหมาะสม ขนาดและชนิดของตัวอักษรบนจอ และภาพไอคอนต่างๆ ให้ใช้งานได้ง่ายที่สุดแม้จะเป็นผู้สูงอายุที่ไม่มีประสบการณ์เล่นเกมมาก่อนก็ตาม โดยเมื่อผู้สูงอายุเล่นเกมผ่าน จะมีความรู้สึกภาคภูมิในตัวเอง รู้สึกมั่นใจในการทำหรือตัดสินใจอะไรได้ดีขึ้น”

แอปฝึกสมอง, เกมสำหรับผู้สูงอายุ, ผู้ป่วยสูงอายุ, โรคสมองเสื่อม การดูแลผู้สูงอายุ

แอปฝึกสมอง, เกมสำหรับผู้สูงอายุ, ผู้ป่วยสูงอายุ, โรคสมองเสื่อม การดูแลผู้สูงอายุ
นายธนพล จตุรงค์ธวัชชัย

นายธนพล จตุรงค์ธวัชชัย เจ้าหน้าที่พัฒนาธุกิจ (Business Development) บริษัท บริษัท ดิจิตอล ปิกนิก จำกัด (Digital Picnic Co., Ltd.) ในฐานะตัวแทนผู้ประกอบการที่ได้รับถ่ายทอดสิทธินวัตกรรมปุ่มกดในแอปพลิเคชันเกม MONICA จากทีมวิจัยเอ็มเทค สวทช. และพัฒนาเขียนโปรแกรมเกมให้เหมาะสมกับการฝึกสมองผู้สูงอายุตามคำแนะนำของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ กล่าวว่า เทคโนโลยีนี้เหมาะสมกับสถานการณ์ ที่ประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ แม้ในตลาดมีความต้องการอุปกรณ์ต่างๆ ที่จะมาตอบโจทย์ผู้สูงอายุ ผู้ดูแล และสถานดูแลผู้สูงอายุอยู่บ้างแล้วก็ตาม แต่ถือว่ายังมีน้อยมากและไม่ตอบสนองต่อสิ่งที่ลูกค้าต้องการ

“แอปพลิเคชันเกม MONICA ตอบโจทย์ในการเล่นเกม ฝึกสมอง ฝึกการใช้ความคิด รวมทั้งฝึกการใช้กล้ามเนื้อของผู้สูงอายุได้ดี เนื่องจากแอปพลิเคชันนี้ สามารถเล่นได้ 2 รูปแบบ คือ 1. เล่นผ่านแอปพลิเคชันเกมบนสมาร์ทโฟน และแทปเลต 2. เชื่อมต่อกับอุปกรณ์ฮาร์ดแวร์ซึ่งเป็นอุปกรณ์ปุ่มกดแยกชิ้น ที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุที่ต้องการฝึกการใช้กล้ามเนื้อ เมื่อเห็นภาพจากเกมแล้วสมองสั่งการให้มือเลือกกดปุ่มกดในคำตอบที่ผู้สูงอายุแต่ละคนต้องการ”

แอปฝึกสมอง, เกมสำหรับผู้สูงอายุ, ผู้ป่วยสูงอายุ, โรคสมองเสื่อม การดูแลผู้สูงอายุ

แอปฝึกสมอง, เกมสำหรับผู้สูงอายุ, ผู้ป่วยสูงอายุ, โรคสมองเสื่อม การดูแลผู้สูงอายุ

แอปฝึกสมอง, เกมสำหรับผู้สูงอายุ, ผู้ป่วยสูงอายุ, โรคสมองเสื่อม การดูแลผู้สูงอายุ

ธนพล บอกด้วยว่า นอกจากนั้นแล้วแอปพลิเคชันเกม MONICA ยังพัฒนาให้สามารถใช้ได้หลาย แอคเคานต์ผ่านไอดีโดยผู้เล่นแต่ละราย ซึ่งผู้เขียนโปรแกรมได้พัฒนาฟังก์ชันให้เก็บคะแนนของผู้เล่นแต่ละคนเอาไว้ในระบบเพื่อให้ง่ายต่อการติดตามผลด้วย โดยเฉพาะการนำไปประยุกต์ใช้กับสถานดูแลผู้สูงอายุ ซึ่งมีผู้สูงอายุหลายคน การนำเกม MONICA มาเล่นฝึกสมอง ทำให้แพทย์สามารถเรียกดูข้อมูลพัฒนาการทางสมองของผู้สูงอายุได้แบบรายวัน รายสัปดาห์และรายเดือน พร้อมทั้งนำข้อมูลผลคะแนนการเล่นแต่ละครั้งไปเป็นส่วนหนึ่งของการประเมินศักยภาพการฝึกสมอง การคิดและการตัดสินใจของผู้สูงอายุ เพื่อออกแบบโปรแกรมการดูแลผู้สูงอายุรายบุคคลได้อย่างเหมาะสม

แอปฝึกสมอง, เกมสำหรับผู้สูงอายุ, ผู้ป่วยสูงอายุ, โรคสมองเสื่อม การดูแลผู้สูงอายุ

แอปฝึกสมอง, เกมสำหรับผู้สูงอายุ, ผู้ป่วยสูงอายุ, โรคสมองเสื่อม การดูแลผู้สูงอายุ

ผู้สนใจสามารถดาวน์โหลดแอปพลิเคชันเกม MONICA ได้ฟรีที่ App store ในระบบปฏิบัติการ IOS หรือดาวน์โหลดได้ที่ลิงก์ https://apps.apple.com/th/app/monica/id1260878586

และ Play store ในระบบปฏิบัติการ Android ค้นหาคำว่า Monica – concentration trainer หรือดาวน์โหลดได้ที่ลิงก์ https://play.google.com/store/apps/details?id=th.co.digitalpicnic.monica

สำหรับใครที่อยากเพิ่มการใช้อุปกรณ์ปุ่มกดสำหรับเกม MONICA เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ใช้ฝึกกล้ามเนื้อกับการเล่นเกมอดใจรอการผลิตในอีก 2 เดือนข้างหน้าพร้อมวางขายผ่านช่องทาง https://digitalpicnic.co.th/monica/

แอปฝึกสมอง, เกมสำหรับผู้สูงอายุ, ผู้ป่วยสูงอายุ, โรคสมองเสื่อม การดูแลผู้สูงอายุ

ถ้าพร้อมฝึกสมองร่วมกับผู้สูงอายุกันแล้ว รีบไปโหลดแอปพลิเคชันเกม MONICA เตรียม ‘ลับสมอง’ ไปพร้อมๆ กันดีกว่า เพราะไม่เพียงจะช่วยป้องกันภาวะสมองเสื่อมได้เท่านั้น ในวิกฤตการณ์โรคระบาดแบบนี้จะช่วยสร้างเสียงหัวเราะทำให้จิตใจผู้สูงอายุเบิกบาน มีภูมิต้านทานสู้โรคโควิด-19

ขอขอบคุณข้อมูลจาก : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)


เรื่องอื่นๆ ที่น่าสนใจ : อีกนานแค่ไหนสำหรับ วัคซีนโควิด-19

เรื่องแนะนำ

กระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง : หน้าที่หลักของผู้ผลิต

กระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง เป็นกระบวนการที่พืชเปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์เป็นพลังงานคมีในรูปของอาหาร ถือเป็นหน้าหลักของผู้ผลิตในระบบนิเวศ พืชเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีบทบาทสำคัญต่อทุกระบบนิเวศบนโลก คือเป็นจุดเริ่มต้นที่เปลี่ยนพลังงานแสงอาทิตย์ไปเป็นพลังงานเคมีในรูปอาหาร โดยการนำเอาน้ำและแก๊สคาร์บอนไดออกไซต์มาทำปฏิกิริยาเคมีกัน และมีแสงเป็นพลังงานกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยา ผลผลิตที่ได้คือ “น้ำตาลกลูโคส” ซึ่งน้ำตาลส่วนหนึ่งจะนำไปสังเคราะห์เป็นสารอื่นเก็บสะสมไว้ และยังได้ไอน้ำ และแก๊สออกซิเจน ซึ่งจะปล่อยออกสู่สิ่งแวดล้อม กระบวนการนี้เรียกว่าการสร้างอาหารของพืช หรือ กระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง โครงสร้างของใบพืช กระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นที่ใบในภาพ คือ ใบพืชตัดตามขวางจากด้านบน (ด้านที่รับแสง) มายังด้านล่าง ซึ่งประกอบด้วยเซลล์ที่มีรูปร่างและหน้าที่แตกต่าง ดังนี้ หลังใบ (Upper Epidermis) มักจะมีสารคิวติเคิล (Cuticle) เคลือบไว้ชะลอการสูญเสียน้ำออกจากใบ เนื่องจากความร้อนของแสงแดด พาลิเสดมีโซฟิลล์ (Palisade mesophyll) เป็นเซลล์รูปกระสวยที่บรรจุคลอโรฟิลล์ไว้เป็นจำนวนมาก วางตัวอยู่ถัดจากหลังใบลงมา เป็นส่วนที่มีกิจกรรมการสังเคราะห์ด้วยแสงมากที่สุด สปอนจีมีโซฟิลล์ (Spongy mesophyll) เป็นกลุ่มเซลล์ที่อยู่ติดถัดลงมาจากพาลิเสดมีโซฟิลล์ แต่มีปริมาณความเข้มข้นของคลอโรฟิลล์น้อยกว่า เซลล์เรียงตัวกันอย่างหลวมๆ คล้ายฟองน้ำ พื้นที่ว่างระว่างเซลล์บรรจุของเหลว และอากาศ เอาไว้ กลุ่มท่อลำเลียง (Vascular bundle) ประกอบด้วยท่อลำเลียงน้ำ (Xylem) และท่อลำเลียงอาหาร (Phloem) ทำหน้าที่ลำเลียงอาหารและน้ำจากรากมาสู่ใบ รวมถึงลำเลียงสารอาหารที่ได้จากการสังเคราะห์ด้วยแสงทีใบ […]

แอมโมเนียมไนเตรตและเหตุระเบิด กรุงเบรุต เลบานอน

เกิดเหตุระเบิดครั้งใหญ่ใน กรุงเบรุต (Beirut) เมืองหลวงของประเทศเลบานอน เมื่อช่วงเย็นตามเวลาท้องถิ่นของวันอังคารที่ 4 สิงหาคม 2563 ที่ผ่านมา สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่าเหตุระเบิดรุนแรงบริเวณท่าเรือ กรุงเบรุต (Beirut’s Port) ณ ขณะนี้ ได้สร้างความเสียหายต่อท่าเรือหลัก สิ่งปลูกสร้าง อาคารบ้านเรือน และคร่าชีวิตผู้คนไปแล้วอย่างน้อย 78 ชีวิต รวมถึงการมีผู้ได้รับบาดเจ็บอีกกว่า 4,000 คน จากข้อสันนิษฐานของเจ้าหน้าที่ทางการระดับสูงในเลบานอน กล่าวว่าการระเบิด 2 ครั้งซ้อนที่ท่าเรือเบรุต เกิดจากวัตถุที่ก่อให้เกิดประกายไฟหรือสารไวไฟ (Flammable Materials) ที่ถูกเก็บรักษาอยู่ภายในโกดังของท่าเรือเบรุต การระเบิดครั้งแรกนั้นไม่รุนแรงนัก แต่กลายเป็นชนวนของการระเบิดครั้งที่ 2 ซึ่งรุนแรงยิ่งกว่า โดยสำนักสำรวจธรณีวิทยาแห่งชาติสหรัฐฯ (USGS) หรือหน่วยงานตรวจจับแผ่นดินไหวทั่วโลกระบุว่าการระเบิดครั้งที่ 2 นี้ ได้สร้างคลื่นสั่นสะเทือนที่มีความรุนแรงเทียบเท่าแผ่นดินไหวขนาด 3.3 และก่อให้เกิดเมฆรูปดอกเห็ดสีชมพู-เหลือง ขนาดใหญ่แผ่ปกคลุมไปทั่วทั้งเมืองหลวง สาเหตุของการระเบิดที่ยังไม่แน่ชัด จนถึงขณะนี้ สาเหตุของการระเบิดยังไม่ได้รับการระบุอย่างแน่ชัด เนื่องจากอยู่ระหว่างขั้นตอนการสืบสวนภายใน แต่ทางหัวหน้าฝ่ายรักษาความปลอดภัยของเลบานอน กล่าวว่าสาเหตุของการะเบิดมาจากแอมโมเนียมไนเตรต (Ammonium Nitrate) กว่า 2,700 […]

คืนชีพแรดขนจากยุคน้ำแข็ง

คืนชีพ แรดขน จากยุคน้ำแข็ง แรดขน ตัวนี้มีชื่อเรียกว่า ซาช่า ทีมนักวิทยาศาสตร์รัสเซียเองยังไม่ค่อยแน่ใจนักว่าเมื่อ 10,000 ปีก่อน เจ้าซากดึกดำบรรพ์นี้เป็นตัวผู้หรือตัวเมีย แต่ชื่อของมันก็ถูกเรียกติดปากไปแล้ว แตกต่างจากช้างแมมอธที่อาศัยอยู่ในยุคน้ำแข็ง ซากของแรดขนไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะพบเจอ ช่วงเวลาการวิวัฒนาการของมันก็ยังไม่แน่ชัด รวมไปถึงวิถีชีวิตของมันตลอดจนอาหารและอายุขัย ข้อมูลพื้นฐานเหล่านี้ยังคงคลุมเครือ   คืนชีพให้ซาช่า ย้อนกลับไปเมื่อเดือนธันวาคมที่ผ่านมา ทีมนักวิทยาศาสตร์จากสาขาบรรพชีวินวิทยา, สถาบันวิทยาศาสตร์รัสเซียและสถาบันวิทยาศาสตร์รัฐซาฮา ที่ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศ ร่วมกันคืนชีพให้แก่ซาซ่า ซากชิ้นส่วนที่ยังคงเหลืออยู่ของมันเก่าจนกลายเป็นสีเทา เมื่อตอนที่ทีมนักวิทยาศาสตร์ไปค้นพบเข้า พวกเขาต้องประหลาดใจที่ในเวลาต่อมาพบว่าสีขนจริงของแรดขนสายพันธุ์นี้เป็นสีน้ำตาลบลอนด์อ่อน ผลการวิเคราะห์ฟันของมันพบว่า เจ้าสัตว์ตัวนี้ตายลงเมื่อมีอายุได้ประมาณ 7 เดือน ความที่ว่ามันยังเป็นลูกสัตว์อยู่นั้น สร้างความประหลาดใจให้แก่บรรดานักวิทยาศาสตร์ ข้อมูลจากวารสาร Siberian Times ซาช่ามีความยาวประมาณ 5 ฟุต สูง 2 ฟุตครึ่ง ซึ่งถือว่าเป็นแรดขนาดใหญ่ เนื่องจากแรดในปัจจุบันกว่าจะมีขนาดเท่านี้ได้ก็ต้องรอให้มีอายุถึง 18 เดือน (ไม่ใช่แค่น้ำแข็งเท่านั้นที่รักษาร่างของสิ่งมีชีวิตไว้ได้ อำพันเองก็เช่นกัน) Olga Potapova เป็นนักวิทยาศาสตร์จากเขตสำรวจซากดึกดำบรรพ์ Mammoth Site of Hot Springs […]