งานศิลปะร่วมสมัย ย่านเจริญกรุง ที่บอกเล่าเรื่องราวแม่น้ำเจ้าพระยา

สุขสะพรั่งกับงานศิลป์ร่วมสมัยย่านเจริญกรุง

งานศิลปะร่วมสมัย สามารถสะท้อนมุมมองของแม่น้ำเจ้าพระยาได้จริงหรือ

หากพูดถึงย่านเจริญกรุงหลายๆคนคงนึกถึงความเก่าแก่ของตึกรามบ้านช่องในชุมชนย่านนี้ เพราะถนนเจริญกรุงมีอายุมากกว่า 100 ปี ซึ่งงาน Bangkok Art Biennale 2018 ได้ขนงานจากศิลปินมากมายมาไว้ที่ย่านเจริญกรุง นอกจากนี้ยังมีงานศิลปะให้เลือกชมถึง 4 สถานที่ คือ O.P.PLACE, Mandarin Oriental Bangkok, The East Asiatic Building และ The Peninsula Bangkok

เรามาเริ่มชมงานศิลปะที่ O.P.PLACE ตั้งอยู่ในซอยเจริญกรุง 38 ที่รวมผลงานจาก 8 ศิลปินมาไว้ด้วยกัน ซึ่งชิ้นงานจัดแสดงอยู่บริเวณชั้น 3 บริเวณบันไดจะแยกออกเป็น 2 ฝั่ง แบ่งออกเป็นฝั่งเจริญนคร และเจริญกรุง เมื่อเดินเข้าไปฉันได้พบกับงานศิลปะ ของ ไอซ่า จ๊อคสัน ศิลปินชาวฟิลิปปินส์ เขาได้หยิบยกตัวการ์ตูนจากค่ายดังอย่างดิสนีย์ เจ้าหญิงสโนว์ไวท์ นอกจากนี้ยังมีอิริยาบถแตกต่างกันออกไปในรูปที่ติดเรียงรายอยู่บริเวณทางเข้าห้องโถง และมีภาพวาดสำหรับระบายสีตั้งอยู่บริเวณพื้นเพื่อให้คนมาเยี่ยมชมงานศิลป์ได้ระบายสีสร้างสรรค์ผลงานของตัวเอง

อาร์ต, งานศิลปะร่วมสมัย, งานศิลปะ

หากคุณสังเกตหรือรู้สึกแปลกใจกับเสียงสะอื้นร้องไห้ดังโหยหวนอยู่ตลอดเวลา เพราะบริเวณโถงจะมีบันไดขึ้นไปชั้นลอยซึ่งบนนั้นคุณจะได้พบกับงานศิลป์ของจ๊อคสัน เป็นงานประติมากรรมอีกหนึ่งชิ้น มีชื่อผลงานว่า ‘Becoming White’ ชื่อภาษาไทยคือ ‘กลายเป็นคนขาว’ เมื่อหันมองไปทางซ้ายจะเป็นชิ้นงานหุ่นสโนว์ไวท์แขนขาดตั้งบนฐานสี่เหลี่ยม ส่วนทางขวาเป็นหุ่นสโนว์ไวท์ไร้แขนนอนอยู่กับพื้น แน่นอนว่ามันสร้างความตื่นตาตื่นใจให้กับผู้พบเห็น โดยศิลปินอย่างจ๊อคสัน ต้องการนำเสนอความสุขของการใช้แรงงานผ่านตัวละครดิสนีย์ แต่ในทางกลับกันยังสะท้อนให้เห็นถึงเหล่านักเต้นชาวฟิลิปปินส์ที่ถูกว่าจ้างมาเป็นผู้ให้ความบันเทิงในฐานะผู้ใช้แรงงาน แต่ผู้ใช้แรงงานชาวฟิลิปปินส์ถูกแยกออกจากบทบาทหลัก ซึ่งถูกกันไว้ให้บุคคลบางเชื้อชาติเท่านั้น ในขณะที่พวกเขาได้รับบทบาทสมทบไร้ตัวตน เช่น ม้าลายในเรื่อง Lion King เป็นปะการังในเรื่อง The Little Mermaid หรือลิงในเรื่อง Tarzan

เมื่อเดินออกมาทางด้านหลังของ O.P.PLACE สามารถเดินเชื่อมมาถึงโรงแรม Mandarin Oriental Bangkok ซึ่งมีผลงานของศิลปินชาวฝรั่งเศส อย่างออเรล ริคาร์ด โดยมีชื่อผลงานว่า ‘Lost Dog’ เป็นงานประติมากรรมสุนัขบูลล์เทอร์เรีย ขนาดใหญ่สีทอง ตั้งอยู่หน้าทางเข้าโรงแรมแมนดาริน โอเรียนเต็ล (Mandarin Oriental Bangkok) เป็นชุดงานศิลปะที่เดินทางไปในหลายๆพื้นที่ในโลก ซึ่งแต่ละที่จะมีผลงานที่จัดแสดงที่แตกต่างกันออกไป ออเรล ต้องการสะท้อนประเด็นปัญหาของมนุษย์โลกมีร่วมกัน ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงความเป็นมนุษย์ที่ตกหล่นหายไปในสังคมปัจจุบัน ผลงานชิ้นนี้แสดงให้เห็นว่าสุนัขตัวนี้กำลังหาเส้นทางไปสู่ความสุข ท่ามกลางโลกอันแสนวุ่นวายด้วยน้ำมือของเผ่าพันธุ์ ‘มนุษย์’

เมื่อเดินมาฝั่งตรงข้ามก็จะเห็นตึกสีขาวสไตล์สถาปัตยกรรมยุคฟื้นฟูเรอเนซองส์ (Renaissance revival architecture)  ทั้งแถบ คือทางเข้าสู่อาคาร East Asiatic ที่จัดแสดงงานจิตรกรรมและประติมากรรม ตัวของศิลปินต้องการสะท้อนให้เห็นถึงกรุงเทพฯ ในหลายๆ มุมมอง ทั้งในเชิงกายภาพรวมถึงพลังงานหมุนเวียนในเมือง ซึ่งมีงานศิลปะจัดแสดงอยู่บริเวณชั้นสอง เมื่อเดินไปทางซ้ายจะพบกับงานศิลปะของศิลปินชาวอินโดนีเซีย The Female Angels’ ที่แขวนค้างไว้เป็นผลงานของ เฮริ โดโน ซึ่งเหมือนกับว่ามันกำลังบินข้ามแม่น้ำเจ้าพระยามุ่งหน้าไปทาง Peninsula เพื่อไปสมทบกับเพื่อนฝูงที่อยู่อีกฝั่ง

งานศิลปะร่วมสมัย, งานศิลปะ

บริเวณเดียวกันมีผลงานของ แอนดรูว์ สตาห์ล ศิลปินชาวอเมริกา ได้นำเสนองานประติมากรรมและจิตรกรรม ภายใต้คอนเซป ‘The Flow of Thought’ แน่นอนว่าเขารังสรรค์งานศิลปะออกมาได้อย่างสวยงาม ด้วยสีสันหลากหลายเฉดสี หากใครได้ชมงานศิลปะชิ้นนี้อาจมองว่าเป็นชิ้นงานสีสันสดใสตระการตาชวนมอง โดยตัวของศิลปินเองต้องการนำเสนอออกมาในรูปแบบสื่อผสม เป็นงานศิลปะที่เต็มไปด้วยเศษของเล่นและวัตถุถูกทอดทิ้งไว้บริเวณริมฝั่งแม่น้ำเพื่อสะท้อนถึงปัญหาแม่น้ำเน่าเสียในปัจจุบัน ถือเป็นงานศิลปะที่ไร้ขอบเขตทางความคิด โดยเขากล่าวว่า “ในงานประติมากรรมนี้ คุณจะเห็นสีสันมากมายจากระยะไกล แต่พอลองไปดูรายละเอียด เมื่อคุณเข้าไปใกล้ๆ คุณจะเห็น อ้าวนี่เด็กนี่ นั่นมันคือการค้นพบเรื่องของความคิดแรกที่ปรากฏขึ้น”

หากเดินไปอีกมุมหนึ่งของชั้นสองจะพบกับงานชิ้นเอกของ อีบุล ศิลปินหญิง จากประเทศเกาหลี ได้สร้างสรรค์ผลงานสื่อผสมในรูปแบบอันหลากหลาย ทั้งผลงานจิตรกรรม ประติมากรรม งานสื่อแสดงสด โดยงาน BAB 2018 เธอใช้ชื่อผลงานว่า ‘Diluvium’ เป็นงานศิลปะจัดวางขนาดใหญ่ คุณจะรู้สึกเหมือนหลงเข้าไปในเขาวงกตหุ้มด้วยเทปสีเงินล้อมรอบ นอกจากผลงานชิ้นนี้จะท้าทายเรื่องแรงโน้มถ่วงและการบาลานซ์รูปลักษณ์ที่ futuristic นั้นยังขัดแย้งกับรูปแบบสถาปัตยกรรมของอาคาร อีสต์ เอเชียติก นอกจากนี้ผลงานของเธอแสดงถึงความซับซ้อนของจิตสำนึกมนุษย์ผ่านตำนานและเรื่องราวประวัติศาสตร์

ต่อมาดื่มด่ำกับงานศิลปะบริเวณลานจอดรถ ตรงข้ามกับตัวอาคาร อีสต์ เอเชียติก ยังมีผลงาน Zero ของศิลปินคู่หูโด่งดังในเรื่องศิลปะจัดวาง Michael Elmgreen  และ Ingar Dragset ซึ่งเป็นชิ้นงานประติมากรรมวงรีใหญ่สีขาวลักษณะคล้ายสระว่ายน้ำ ซึ่งมีความสูงเกือบ 8.2 เมตร ตั้งอยู่บนแท่นริมแม่น้ำเจ้าพระยาทำให้ผู้คนที่เดินทางผ่านไปมาให้ความสนใจกับชิ้นงานนี้อยู่ไม่น้อย

กวิตา, งานศิลปะร่วมสมัย, งานศิลปะ

ทางโรงแรม Peninsula ได้มีการจัดแสดงงาน Performing Textiles’ (2561) เป็นผลงานของศิลปินชาวไทยอย่าง กวิตา วัฒนะชยังกูร โดยการแสดงสดจัดแสดง ณ บริเวณห้องโถงชั้นแรก ของโรงแรมเพนนินซูล่า (The Peninsula Bangkok) ซึ่งงานศิลปะชิ้นนี้แสดงถึงการแปรเปลี่ยนร่างกายเป็นเข็มถักทอชิ้นผ้า เธอใช้ร่างกายของเธอทั้งปาก มือ และเท้า ในการถักเส้นด้าย เมื่อศิลปินเริ่มขยับตัวจะมีเสียงของลมหายใจที่เหนื่อยหอบดังสลับขึ้นมาเป็นจังหวะ แสดงให้เห็นถึงความยากลำบาก อดทนอดกลั้น แต่หนักแน่นไปในเวลาเดียวกัน ศิลปินสาวใช้เท้าเกี่ยวเส้นด้ายที่พันอยู่รอบขาของเธอขึ้นไปพันเสาที่อยู่ปลายเท้า จากนั้นจะไถลตัวไปเสาต้นถัดไปแล้วทำเช่นเดิม โดยทำวนไปเรื่อยๆ ซึ่งศิลปินอย่าง กวิตา ต้องการสะท้อนให้สังคมเห็นคุณค่าของแรงงานผู้หญิงในอุตสาหกรรมทอผ้าทั่วโลก ซึ่งมักถูกมองข้าม และผลงานของเธอที่จัดแสดงไว้รอบๆ งานยังมีผลงานวิดีโอสื่อผสมที่มีสีสันฉูดฉาดให้ผู้คนได้รับชมอีกเช่นกัน

แม้ว่าในย่านเจริญกรุงจะบ่งบอกถึงความเป็นเมืองเก่าที่อยู่ในใจกลางเมือง แต่งานศิลปะที่จัดแสดงก็แสดงให้เห็นถึงงานศิลปะร่วมสมัยที่มีความโดดเด่นทั้งในด้านแนวคิด รูปแบบ และยังสามารถบอกเล่าเรื่องราวของแม่น้ำเจ้าพระยาได้เป็นอย่างดี นอกจากคุณจะได้ชมงานศิลป์จากเหล่าศิลปินจากทั่วโลก แน่นอนว่าคุณยังได้สัมผัสกับสถาปัตยกรรมอันสวยงามของชุมชนแห่งนี้ด้วยเช่นกัน

***แปลและเรียบเรียงโดย ปุณยวีร์ เฉลียววงศ์เจริญ
โครงการนักศึกษาฝึกงาน กองบรรณาธิการ นิตยสารเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ฉบับภาษาไทย


อ่านเพิ่มเติม: หนึ่งวันกับการเสพงานศิลป์

BAB 2018, งานศิลปะ, หอศิลปและวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร

เรื่องแนะนำ

ช่างภาพเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก กับสุดยอด “เทคนิคถ่ายภาพ” ต้นไม้ให้ ว้าว!

ช่างภาพเนชั่นแนล จีโอกราฟฟิก ขอเอาใจคนรักต้นไม้และคนชื่นชอบการถ่ายภาพ ด้วยการแบ่งปันสุดยอดเทคนิคและเคล็ดลับการถ่ายภาพต้นไม้ออกมาให้คนเห็นต้องร้อง "ว้าว"

ส่อง ไฟป่า บนพื้นโลก…จากนอกโลก

สถานการณ์ ไฟป่า ของประเทศไทยในช่วงฤดูแล้งได้สร้างความเสียหายแก่ระบบนิเวศในป่าเป็นวงกว้าง โดยเหตุการณ์ไฟป่าเกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี รัฐบาลและองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น และชาวบ้าน ได้พยายามลดความเสียหายและจำนวนการเกิดไฟป่าให้ลดน้อยลง โดยออกข้อบังคับ แนวทางการป้องกันไฟ รวมถึงขอความร่วมมือจากชาวบ้านที่อาศัยอยู่โดยรอบพื้นที่ ตั้งแต่ทศวรรษที่ผ่านมา ประเทศไทยได้นำเทคโนโลยีภาพถ่ายดาวเทียมมาประยุกต์ใช้ในการติดตามสถานการณ์ไฟป่าที่เกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี โดยอยู่ในความรับผิดชอบของสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือจิสด้า (GISTDA) ที่สนับสนุนข้อมูลด้านภูมิสารสนเทศเพื่อให้ภาคส่วนที่เกี่ยวข้องใช้ประกอบการตัดสินใจ การติดตามสถานการณ์ไฟป่าจากเทคโนโลยีดาวเทียมเป็นการประเมินสถานการณ์จาก “จุดความร้อน” (Hotspot) ที่เกิดขึ้นในพื้นที่ ดาวเทียมจะส่งภาพถ่ายที่มีคลื่นสีแตกต่างกันตามอุณหภูมิบนพื้นโลก และมีระบบประมวลผลที่สามารถชี้ชัดได้ว่าจุดใดมีความร้อนสูง และจะใช้ข้อมูลส่วนนั้นสำหรับการรายงานการเกิดไฟป่า ที่ผ่านมา การปฏิบัติการในพื้นที่ได้รับความร่วมมืออย่างดีจากผู้นำในระดับจังหวัดและระดับชุมชน ส่งผลให้จำนวนจุดความร้อนลดลงอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งปี 2562 แนวโน้มการเกิดจุดความร้อนกลับเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุทั้งเรื่องของสภาพภูมิอากาศ หรือเจ้าหน้าที่ไม่เพียงพอต่อจำนวนจุดความร้อนที่เพิ่มขึ้น อนุสรณ์ รังสิพานิช รักษาการนักภูมิสารสนเทศเชี่ยวชาญพิเศษ จากจิสด้า กล่าวและเสริมว่า ตลอดสิบกว่าปีที่ผ่านมา จิสด้าได้สนับสนุนข้อมูลการเกิดจุดความร้อนในพื้นที่ประสบเหตุไฟป่า โดยชุดข้อมูลประกอบไปด้วย ข้อมูลพื้นที่ถูกเผาไหม้จริง ข้อมูลพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดไฟป่า และแผนที่หมอกควัน นอกจากนี้ จิสด้ายังได้ส่งเจ้าหน้าที่ไปร่วมกับทางจังหวัดโดยไปประจำที่ WarRoom ไฟป่าทั้ง 9 จังหวัด เพื่อช่วยจัดทำแผนที่ รายงาน และติดต่อประสานงานเกี่ยวกับไฟป่า หมอกควัน โดยประยุกต์ข้อมูลให้เหมาะสมตรงความต้องการของแต่ละจังหวัด ข้อมูลจากกรมอุทยานแห่งชาติ […]

Explorer Awards 2018: กรุณา บัวคำศรี

กรุณา บัวคำศรี นักข่าวผู้มากประสบการณ์ และกล้าหาญในการนำเสนอเรื่องราวของผู้คนทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นซ่องโสเภณีเก่าแก่ในบังกลาเทศ หรือพื้นที่สงครามอย่างโมซูล ในอิรัก