บอร์เนียว สถานที่ขึ้นชื่อเรื่องแหล่งดูนก และความหลากหลายทางชีวภาพ

ชมนกนานาพันธุ์ที่เกาะบอร์เนียว

บอร์เนียว ดินแดนสวรรค์ของเหล่าปักษา

บอร์เนียว เป็นชื่อหมู่เกาะทางตอนใต้ที่คุ้นหูคนไทยเป็นอย่างดี มีธรรมชาติทั้งบนบกและใต้น้ำที่สวยงาม ซึ่งสำหรับผมและพลพรรคนักดูนกชาวไทย ‘บอร์เนียว’ เป็นเป้าหมายอันดับต้นๆ ในการเดินทางไปดูนก ของกลุ่มประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพราะมีนกเฉพาะถิ่นมากมาย และปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมที่กำลังคุกคามระบบนิเวศบนเกาะแห่งนี้ อาจทำให้เราพลาดชมสัตว์ต่างๆ เหล่านี้อีก

เรื่องและภาพ : วัทธิกร โสภณรัตน์

บันทึกเรื่องราวการเดินทางไปดูนกบนเกาะชวา ประเทศอินโดนีเซีย

เมื่อเรามาถึงเมืองคินาบาลู บนเส้นทาง Crocker range ที่เราเลือกใช้สัญจร เป็นจุดดูนกที่มีชื่อเสียง แต่เราก็ได้แต่ขับผ่านไปอย่างน่าเสียดาย เพราะฝนตก และหมอกลงจัด จึงทำได้แค่แวะจอดดูนกบางช่วงที่อากาศเอื้ออำนวย มีเพียงนก Chestnut hooded laughingthrust ที่โผล่มาให้เห็น และ นก Plume toed swiftlet ที่เกาะนอนหลบลมหนาวบริเวณจุดพักรถ หลังจากผ่านเส้นทางคดเคี้ยวบนภูเขาที่เต็มไปด้วยรถบรรทุกขนาดใหญ่ เราก็มาถึงที่พักที่บ่อน้ำร้อน Poring เอาตอน 1 ทุ่ม พวกเราไม่รอช้าออกตามหานกกลางคืนกันต่อทันที แต่ก็ต้องคว้าน้ำเหลว บรรยากาศการดูนกของเราในวันแรกของการเดินทางจึงค่อนข้างหม่นหมองอยู่บ้าง

บอร์เนียว, เกาะบอร์เนียว, ดูนก, การดูนก, ชมรมดูนก
นก Temminck’s Sunbird หรือนกกินปลีแดงที่หาตัวได้ยากในประเทศไทย แต่ที่นี่กลับพบได้แทบทุกที่ที่มีดอกไม้

เช้าวันถัดมา เราออกจากที่พักกันแต่เช้าตรู่ เพื่อไปบ่อน้ำพุร้อน บริเวณโดยรอบบ่อน้ำพุร้อนมีป่าที่ค่อนข้างสมบูรณ์ ความน่าตื่นเต้นเริ่มขึ้นในส่วนของสวนผีเสื้อขนาดเล็กที่อยู่ถัดมา เนื่องจากบริเวณนี้มีดอกไม้จำนวนมากเราจึงพบนกกินน้ำหวานเช่น นก Crimson sunbird (นกกินปลีคอแดง) และ นก Temmink’s sunbird (นกกินปลีแดง) หลายตัว และนอกจากนกกินน้ำหวานแล้ว ยังมีนก Black headed bulbul (ปรอดทอง) และนกปรอดเฉพาะถิ่น Charlotte’s bulbul เข้ามาหาอาหารในบริเวณนี้อีกด้วย

คู่มือสำหรับผู้ที่สนใจนกทั่วโลก 

ถัดไปเริ่มเป็นป่าทึบ เราพบนก Red naped trogon หรือนกขุนแผนท้ายทอยแดงบินต้อนรับอยู่ ในขณะที่ผมกำลังง่วนกับการตามถ่ายรูปนกขุนแผนอยู่นั้น สมาชิกคนหนึ่งก็ถ่ายรูปนกตัวหนึ่งโผจับเถาวัลย์ในเงามืดลึกเข้าไปในป่า ถึงแม้รูปจะแย่แต่ก็พอจะบอกได้ว่าเป็นนกอะไร และมันทำให้พวกเราลนลานเป็นที่สุด เพราะมันคือ นก Chestnut capped Thrush (นกเดินดงหัวแดง) มันเป็นนกลึกลับที่ไม่ว่าจะที่ไหนในโลกก็หาตัวยากและความรู้ที่เกี่ยวกับนกชนิดนี้ก็น้อยเหลือเกิน

บอร์เนียว, เกาะบอร์เนียว, ดูนก, การดูนก, ชมรมดูนก
นก Bornean Spiderhunter นกเฉพาะถิ่นตัวแรกที่เราได้เจอในทริปนี้ในบ่อน้ำพุร้อน Poring

หลังจากเดินดูนกภายในส่วนน้ำพุร้อนเสร็จแล้ว เราเดินออกมาดูนกต่อด้านนอก แม้เป็นเวลาสายมากแล้วแต่ก็เป็นช่วงแรกของวันที่มีแสงแดดสาดกระทบ จึงยังพอมีนกออกมาหากินอยู่บ้าง ในบริเวณนี้ เราพบ Long billed spiderhunter (นกปลีกล้วยปากยาว) ซึ่งสามารถพบได้ในประเทศไทยเช่นกันแต่ต้องเป็นบริเวณ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้เท่านั้น และนก Yellow rumped flowerpecker ซึ่งเป็นนกเฉพาะถิ่นอีกชนิดหนึ่งด้วย

หลังจากเสร็จภารกิจช่วงเช้าที่บ่อน้ำพุร้อน พวกเรากลับที่พักเพื่อเดินทางกันต่อ แต่ในขณะที่คิดว่าคงไม่มีนกอะไรโผล่มาอีกแล้ว ผมเหลือบไปเห็นนก White fronted Falconet นกเฉพาะถิ่นอีกชนิดที่ค่อนข้างหายาก เกาะอยู่บนยอดไม้ไกลลิบ ด้วยความตกใจผมเรียกทุกคนเพื่อให้หันมาดูพร้อมกับถ่ายรูปไปด้วย แต่ก็ไม่ทันการณ์ กว่าทุกคนจะหันมามันก็บินจากไปเสียแล้ว

บอร์เนียว, เกาะบอร์เนียว, ดูนก, การดูนก, ชมรมดูนก
ข้าวหน้าเป็ดที่ตลาดในเมืองเนื้อแห้ง หนังเป็ดบางย่างได้กรอบถูกใจชาวคณะเป็นอย่างยิ่ง

พวกเรามาถึงอุทยานแห่งชาติคินาบาลูในช่วงบ่าย คณะเดินทางจึงตัดสินใจเข้าติดต่อห้องพักที่จองไว้ก่อน เมื่อไปถึงที่พักก็พบว่าบรรยากาศโดยรอบนั้นเหมาะแก่การดูนกมาก ในบริเวณที่พักประดับประดาด้วยไม้ดอกอยู่ดาษดื่น และรอบข้างเป็นชายป่า ถึงแม้จะมีฝนโปรยปรายอยู่บ้าง แต่ก็มีนก Black capped white-eye และ Black sided flowerpecker ที่เป็นนกเฉพาะถิ่นของบอร์เนียวหากินอยู่บนต้นไม้ที่อยู่ข้างลานจอดรถ

บอร์เนียว, เกาะบอร์เนียว, ดูนก, การดูนก, ชมรมดูนก
บรรยากาศรอบที่พักที่เต็มไปด้วยไม้ดอก ไม้ผล ดึงดูดนก Black sided Flowerpecker มาบินวนเวียนอยู่หน้าห้องพัก

เมื่อชื่นชมบรรยากาศที่พักเสร็จแล้ว พวกเราจึงขับรถต่อไปยังทางเข้าอุทยานที่ห่างไปไม่ไกล เมื่อขับเข้ามาส่วนที่เป็นป่าทึบแล้ว เราจอดรถและเริ่มดูนกข้างทางพร้อมกับสภาพฟ้าขมุกขมัวและฝนจางๆ แต่ก็ไม่ทำให้นกหนีหายไปไหน เย็นวันนี้เราได้พบกับนกเฉพาะถิ่นมากมาย ที่บินผ่านขาพวกเราไปในระยะมือเอื้อม ถึงแม้จะพบนกน่าสนใจมากมายในการชิมลางนี้ แต่เราก็ยังพลาดนกเฉพาะถิ่นที่อยู่อีกหลายชนิด

อ่านต่อหน้า 2

เรื่องแนะนำ

หวนคืนสู่ กดานสค์ – มองมรดกยุคคอมมิวนิสต์แห่งโปแลนด์

โปแลนด์สมัยใหม่ได้แรงบันดาลใจจาก กดานสค์ เมืองที่ให้กำเนิดสหภาพแรงงานเสรีโซลิดาริตีเมื่อ 40 ปีก่อน นานเหลือเกินที่ฉันมอง กดานสค์ ในฐานะเมืองที่ฉันเคยถูกตำรวจโปแลนด์จับเมื่อวันที่ 16 ธันวาคม ปี 1982 ในปีนั้น รัฐบาลโปแลนด์เริ่มผ่อนปรนข้อจำกัดต่างๆ หลังประกาศใช้กฎอัยการศึก ด้วยการปล่อยตัว เลค เวนซา ผู้นำสหภาพแรงงานเสรีโซลิดาริตี (Solidarity) ซึ่งถูกคุมขังอยู่นาน 11 เดือน โฆษกรัฐบาลเรียกวาเวนซา อย่างเย้ยหยันว่า “อดีตผู้นำของอดีตสหภาพแรงงาน” วาเวนซามีกำหนดขึ้นปราศรัยในวันนั้น และพวกเราราว 40 คน ซึ่งได้แก่ผู้สื่อข่าวต่างชาติ ช่างภาพ และผู้ช่วยชาวโปแลนด์ ออกันอยู่ตรงทางเข้าตึกอพาร์ตเมนต์ เพื่อรอเข้าสัมภาษณ์เขา แต่ตำรวจกั้นไม่ให้เราเข้าไป เพราะตอนนั้นสหภาพแรงงานเสรีโซลิดาริตีเป็นองค์กรผิดกฎหมาย การปราศรัยของวาเวนซา และการที่เราพยายามเข้าพบเขาจึงเป็นเรื่องผิดกฎหมายไปด้วย การเผชิญหน้าในตอนแรกชวนตื่นตระหนก เพราะที่ผ่านมามีชาวโปแลนด์จำนวนไม่น้อยถูกจับกุมคุมขังในช่วงปราบปรามหลังการประกาศกฎอัยการศึก แต่ในสถานการณ์ตึงเครียดก็มีเรื่องชวนผ่อนคลายเกิดขึ้น เพราะตอนนั้นฉันตั้งครรภ์ได้สี่เดือน และเพื่อนชาวโปแลนด์ ในกลุ่มของเราพากันโกรธขึ้งที่ตำรวจทำให้ฉันเครียด จากนั้นไม่นาน คนเกือบครึ่งตึกอพาร์ตเมนต์ก็รู้ว่าฉันตั้งครรภ์ และพากันตะโกนด่าทอตำรวจ กระนั้น พวกเราก็ถูกก็ถูกต้อนขึ้นไปนั่งเบียดเสียดในรถตู้ไร้หน้าต่างและถูกนำตัวไปที่สถานีตำรวจ พวกเราแค่ได้รับการตักเตือนให้อยู่ห่างจากวาเวนซาแล้วปล่อยตัวไป ตอนนี้ฉันหวนกลับมาที่กดานสค์อีกครั้ง 40 ปีหลังการหยุดงานประท้วงของคนงานอู่ต่อเรือในเดือนสิงหาคม ที่ให้กำเนิดสหภาพแรงงานโซลิดาริตี […]

ขับรถบ้านเที่ยว 6 ประเทศ ใน 31 วัน

ขับรถบ้าน DIY ออกเดินทางข้ามชายแดน 6 ประเทศเพื่อสำรวจโลกยาว 31 วัน เคยลองถามตัวเองกันบ้างไหมคะว่า ชีวิตเราสามารถออกแบบหรือมีอิสระในการใช้ได้สักแค่ไหน?  กานต์เป็นนักออกแบบคนนึงที่เชื่อว่าเรื่องราวและประสบการณ์ในชีวิตของเราทุกคนสามารถออกแบบได้ หากใครติดตามเฟซบุ๊ก Prasobkarn Design ( https://www.facebook.com/prasobkarn.design/ ) อาจพอทราบว่าล่าสุดกานต์ตัดสินใจออกแบบประสบการณ์ครั้งใหม่ ด้วยการแปลงร่างรถตู้คันเก่าที่แทบจะไร้ค่าของตัวเอง กลายเป็นรถบ้านคู่ใจ หรือ Camper Van พาออกเดินทางท่องเที่ยวยาวถึง 31 วัน ขับข้ามชายแดนไป 6 ประเทศ การเดินทางในครั้งนี้ไม่มีการวางแผนล่วงหน้าสักเท่าไหร่ เพียงแค่ปล่อยให้ร่างกายได้ลองใช้ชีวิตอย่างอิสระในแบบที่อยากใช้อย่างเต็มที่ดูบ้างเท่านั้นเอง เราจึงเลือกรูปแบบการเดินทางในลักษณะ Wild Camping หรือเป็นการเลือกสถานที่จอดรถบ้านเพื่อนอนค้างคืนด้วยตัวเองทั้งหมด ไม่พึ่งการจอง Camp sites หรือพื้นที่ที่มีการจัดเตรียมสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับการแคมปิ้งใดๆ ทั้งสิ้น ( Trailer การเดินทาง youtu.be/qOuueMx5cYc ) เริ่มการเดินทางในหน้าร้อนด้วยความหนาวเหน็บ ที่ออสเตรีย เราเริ่มวันแรกด้วยการเติมน้ำมันเต็มถังและมุ่งหน้าออกจากกรุงปราก สาธารณรัฐเช็ก ไปสู่ออสเตรีย ประเทศที่เขาว่ากันว่ามีทะเลสาบและเทือกเขาที่สวยอลังการ เหมาะกับคนรักธรรมชาติที่ชอบพจญภัยเป็นที่สุด เราเตรียมชุดและอุปกรณ์เดินป่ามาพร้อมและตั้งตารอที่จะกระโดดลงรถเพื่อลุยเดินเขาในทันทีที่ไปถึง แต่ออสเตรียกลับต้อนรับเราด้วยพายุลูกใหญ่และฝนที่ตกกระหน่ำอย่างต่อเนื่อง เราจึงตัดสินใจหยิบเสื้อคลุมกันฝน ออกลุยปีนเขาท่ามกลางพายุและลมหนาวอย่างไม่กลัวอะไรทั้งสิ้น […]