ชมนกนานาพันธุ์ที่เกาะบอร์เนียว

บอร์เนียว ดินแดนสวรรค์ของเหล่าปักษา

บอร์เนียว เป็นชื่อหมู่เกาะทางตอนใต้ที่คุ้นหูคนไทยเป็นอย่างดี มีธรรมชาติทั้งบนบกและใต้น้ำที่สวยงาม ซึ่งสำหรับผมและพลพรรคนักดูนกชาวไทย ‘บอร์เนียว’ เป็นเป้าหมายอันดับต้นๆ ในการเดินทางไปดูนก ของกลุ่มประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพราะมีนกเฉพาะถิ่นมากมาย และปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมที่กำลังคุกคามระบบนิเวศบนเกาะแห่งนี้ อาจทำให้เราพลาดชมสัตว์ต่างๆ เหล่านี้อีก

เรื่องและภาพ : วัทธิกร โสภณรัตน์

บันทึกเรื่องราวการเดินทางไปดูนกบนเกาะชวา ประเทศอินโดนีเซีย

เมื่อเรามาถึงเมืองคินาบาลู บนเส้นทาง Crocker range ที่เราเลือกใช้สัญจร เป็นจุดดูนกที่มีชื่อเสียง แต่เราก็ได้แต่ขับผ่านไปอย่างน่าเสียดาย เพราะฝนตก และหมอกลงจัด จึงทำได้แค่แวะจอดดูนกบางช่วงที่อากาศเอื้ออำนวย มีเพียงนก Chestnut hooded laughingthrust ที่โผล่มาให้เห็น และ นก Plume toed swiftlet ที่เกาะนอนหลบลมหนาวบริเวณจุดพักรถ หลังจากผ่านเส้นทางคดเคี้ยวบนภูเขาที่เต็มไปด้วยรถบรรทุกขนาดใหญ่ เราก็มาถึงที่พักที่บ่อน้ำร้อน Poring เอาตอน 1 ทุ่ม พวกเราไม่รอช้าออกตามหานกกลางคืนกันต่อทันที แต่ก็ต้องคว้าน้ำเหลว บรรยากาศการดูนกของเราในวันแรกของการเดินทางจึงค่อนข้างหม่นหมองอยู่บ้าง

บอร์เนียว, เกาะบอร์เนียว, ดูนก, การดูนก, ชมรมดูนก
นก Temminck’s Sunbird หรือนกกินปลีแดงที่หาตัวได้ยากในประเทศไทย แต่ที่นี่กลับพบได้แทบทุกที่ที่มีดอกไม้

เช้าวันถัดมา เราออกจากที่พักกันแต่เช้าตรู่ เพื่อไปบ่อน้ำพุร้อน บริเวณโดยรอบบ่อน้ำพุร้อนมีป่าที่ค่อนข้างสมบูรณ์ ความน่าตื่นเต้นเริ่มขึ้นในส่วนของสวนผีเสื้อขนาดเล็กที่อยู่ถัดมา เนื่องจากบริเวณนี้มีดอกไม้จำนวนมากเราจึงพบนกกินน้ำหวานเช่น นก Crimson sunbird (นกกินปลีคอแดง) และ นก Temmink’s sunbird (นกกินปลีแดง) หลายตัว และนอกจากนกกินน้ำหวานแล้ว ยังมีนก Black headed bulbul (ปรอดทอง) และนกปรอดเฉพาะถิ่น Charlotte’s bulbul เข้ามาหาอาหารในบริเวณนี้อีกด้วย

คู่มือสำหรับผู้ที่สนใจนกทั่วโลก 

ถัดไปเริ่มเป็นป่าทึบ เราพบนก Red naped trogon หรือนกขุนแผนท้ายทอยแดงบินต้อนรับอยู่ ในขณะที่ผมกำลังง่วนกับการตามถ่ายรูปนกขุนแผนอยู่นั้น สมาชิกคนหนึ่งก็ถ่ายรูปนกตัวหนึ่งโผจับเถาวัลย์ในเงามืดลึกเข้าไปในป่า ถึงแม้รูปจะแย่แต่ก็พอจะบอกได้ว่าเป็นนกอะไร และมันทำให้พวกเราลนลานเป็นที่สุด เพราะมันคือ นก Chestnut capped Thrush (นกเดินดงหัวแดง) มันเป็นนกลึกลับที่ไม่ว่าจะที่ไหนในโลกก็หาตัวยากและความรู้ที่เกี่ยวกับนกชนิดนี้ก็น้อยเหลือเกิน

บอร์เนียว, เกาะบอร์เนียว, ดูนก, การดูนก, ชมรมดูนก
นก Bornean Spiderhunter นกเฉพาะถิ่นตัวแรกที่เราได้เจอในทริปนี้ในบ่อน้ำพุร้อน Poring

หลังจากเดินดูนกภายในส่วนน้ำพุร้อนเสร็จแล้ว เราเดินออกมาดูนกต่อด้านนอก แม้เป็นเวลาสายมากแล้วแต่ก็เป็นช่วงแรกของวันที่มีแสงแดดสาดกระทบ จึงยังพอมีนกออกมาหากินอยู่บ้าง ในบริเวณนี้ เราพบ Long billed spiderhunter (นกปลีกล้วยปากยาว) ซึ่งสามารถพบได้ในประเทศไทยเช่นกันแต่ต้องเป็นบริเวณ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้เท่านั้น และนก Yellow rumped flowerpecker ซึ่งเป็นนกเฉพาะถิ่นอีกชนิดหนึ่งด้วย

หลังจากเสร็จภารกิจช่วงเช้าที่บ่อน้ำพุร้อน พวกเรากลับที่พักเพื่อเดินทางกันต่อ แต่ในขณะที่คิดว่าคงไม่มีนกอะไรโผล่มาอีกแล้ว ผมเหลือบไปเห็นนก White fronted Falconet นกเฉพาะถิ่นอีกชนิดที่ค่อนข้างหายาก เกาะอยู่บนยอดไม้ไกลลิบ ด้วยความตกใจผมเรียกทุกคนเพื่อให้หันมาดูพร้อมกับถ่ายรูปไปด้วย แต่ก็ไม่ทันการณ์ กว่าทุกคนจะหันมามันก็บินจากไปเสียแล้ว

บอร์เนียว, เกาะบอร์เนียว, ดูนก, การดูนก, ชมรมดูนก
ข้าวหน้าเป็ดที่ตลาดในเมืองเนื้อแห้ง หนังเป็ดบางย่างได้กรอบถูกใจชาวคณะเป็นอย่างยิ่ง

พวกเรามาถึงอุทยานแห่งชาติคินาบาลูในช่วงบ่าย คณะเดินทางจึงตัดสินใจเข้าติดต่อห้องพักที่จองไว้ก่อน เมื่อไปถึงที่พักก็พบว่าบรรยากาศโดยรอบนั้นเหมาะแก่การดูนกมาก ในบริเวณที่พักประดับประดาด้วยไม้ดอกอยู่ดาษดื่น และรอบข้างเป็นชายป่า ถึงแม้จะมีฝนโปรยปรายอยู่บ้าง แต่ก็มีนก Black capped white-eye และ Black sided flowerpecker ที่เป็นนกเฉพาะถิ่นของบอร์เนียวหากินอยู่บนต้นไม้ที่อยู่ข้างลานจอดรถ

บอร์เนียว, เกาะบอร์เนียว, ดูนก, การดูนก, ชมรมดูนก
บรรยากาศรอบที่พักที่เต็มไปด้วยไม้ดอก ไม้ผล ดึงดูดนก Black sided Flowerpecker มาบินวนเวียนอยู่หน้าห้องพัก

เมื่อชื่นชมบรรยากาศที่พักเสร็จแล้ว พวกเราจึงขับรถต่อไปยังทางเข้าอุทยานที่ห่างไปไม่ไกล เมื่อขับเข้ามาส่วนที่เป็นป่าทึบแล้ว เราจอดรถและเริ่มดูนกข้างทางพร้อมกับสภาพฟ้าขมุกขมัวและฝนจางๆ แต่ก็ไม่ทำให้นกหนีหายไปไหน เย็นวันนี้เราได้พบกับนกเฉพาะถิ่นมากมาย ที่บินผ่านขาพวกเราไปในระยะมือเอื้อม ถึงแม้จะพบนกน่าสนใจมากมายในการชิมลางนี้ แต่เราก็ยังพลาดนกเฉพาะถิ่นที่อยู่อีกหลายชนิด

อ่านต่อหน้า 2

เรื่องแนะนำ

เมื่อวันหนึ่ง… ฉันออกไป เดินป่าที่ออสเตรเลีย

Time Flies… คำ ๆ นี้จริงเสียยิ่งกว่าจริง ตุลาคม 2563 แล้วนี่คือเรื่องจริงใช่มั้ยทำไมเร็วจัง ปีแห่งเทศกาลเก็บตัว ปีแห่งมหกรรมเก็บตุน บันทึกการ เดินป่าที่ออสเตรเลีย สถานการณ์แพร่ระบาดโควิด-19 ดึงเวลาของเราให้ผ่านไปไวเหมือนโกหก เร็วจนต้องหันกลับมาถามตัวเองว่า ปีนี้เราเติมความสุขให้ตัวเองแล้วหรือยัง? คำถามนี้ติดตรึงอยู่ในสมองของ “สตางค์” เด็กไทยในต่างแดนใต้ผืนฟ้านครซิดนีย์ (ออสเตรเลีย) เธอคืออีกหนึ่งคนที่เชื่อ ว่า “ความสุขหาได้ไม่ยาก หากเรากล้าที่จะก้าวเข้าไปหามัน” แม้มีเวลาเพียงเล็กน้อย เธอก็พร้อมที่จะกระโดดใส่อย่างไม่ เกรงกลัว มันจะยากอะไร วันนี้ว่างนี่คะ เธอจึงไม่รอช้า “One Day Trip” ก็ไป อะไรก็ได้ อย่าไปคิดเยอะ หันหน้าเข้าป่า เดินออกกำลังกาย สลายเซลลูไลท์ สูดอากาศบริสุทธิ์ท่าจะดี แนวร่วมนั้นมีไม่มาก เพราะสถานที่ที่เธอและเพื่อนได้เสิร์ชหา ชื่อเสียงอาจดูไม่หวือหวามากสำหรับคนที่ใช้ชีวิตอยู่ที่ออสเตรเลีย นั่นคือ “Blue Mountains” โดยมีจุดท่องเที่ยวสำคัญที่คนส่วนใหญ่รู้จักคือ Three Sisters แต่วันนี้การนัดหมายกับเพื่อน ๆ ของสตางค์และทางกลุ่ม พวกเขากลับขอมุ่งหน้าไปยังอีกจุดหมายหนึ่งที่น่าสนใจกว่า โดยมีชื่อเรียกว่า “Hanging Rock” จุดเริ่มต้นกิจรรม เดินป่าที่ออสเตรเลีย จึงเริ่มขึ้น ผู้ร่วมเดินครั้งนี้มีทั้งหมด 5 ชีวิต คือ สตางค์ (เธอขอเรียกตัวเองว่าตังค์) กับเพื่อน 2 คน และเพื่อนใหม่ผู้รักการกดชัตเตอร์ อีก […]

เขาหลัก ตะกั่วป่า พังงา ในมุมมองที่ไม่เคยเห็น

หลังจากเป็นพื้นที่ยอดนิยมสำหรับนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติมายาวนาน ในวันนี้ ทั้ง เขาหลัก และตะกั่วป่าพร้อมแล้วที่จะเป็นจุดหมายในใจของคนไทย เมื่อนึกถึงจุดหมายปลายทางฝั่งอันดามันในเมืองไทย หลายคนอาจนึกถึงจังหวัดภูเก็ต คงไม่ใช่เรื่องแปลกที่เป็นเช่นนั้น เพราะความมีเชื่อเสียงของบรรยากาศทะเลน้ำใส ชายหาดสวย เป็นตัวดึงดูดนักท่องเที่ยวจากหลากหลายประเทศให้เข้ามาเยือน จนเป็นจุดหมายปลายทางแรกๆ ที่หลายคนนึกถึงเมื่อเดินทางมาเยือนพื้นที่ทะเลอันดามันของไทย แต่สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการท่องเที่ยว การแสวงหาจุดหมายปลายทางใหม่ย่อมเป็นเรื่องท้าทาย จากพื้นที่จังหวัดของภูเก็ต หากข้ามสะพานสารสินซึ่งเป็นจุดเชื่อมต่อแผ่นดินใหญ่ก็จะเข้าสู่เขตจังหวัดพังงา ที่คนไทยหลายคนอาจมองว่าเป็นเพียงจังหวัดทางผ่านของภูเก็ตเท่านั้น แต่สำหรับนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ พังงามีพื้นที่ซึ่งเปรียบเหมือนอัญมณีสำหรับผู้ที่รักการท่องเที่ยวทะเลนั่นคือทะเลเขาหลัก ซึ่งอยู่ในพื้นที่อำเภอตะกั่วป่า ทะเลในพื้นที่นี้ขึ้นชื่อเรื่องความสวยงามและหาดทรายที่ขาวสะอาด อย่างไรก็ตาม นอกจากทะเลสวย พื้นที่ตะกั่วป่ายังมีสถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติที่หลากหลาย รวมไปถึงแหล่งประวัติศาสตร์ที่มีความเกี่ยวข้องกับการทำเหมืองแร่ ชาวจีนอพยพ และอาหารเลิศรสให้ผู้ที่รักการเดินทางได้เข้ารับประสบการณ์ใหม่ในพื้นที่แห่งนี้ สถานที่ท่องเที่ยวในตัวอำเภอตะกั่วป่า – เมืองเก่าตะกั่วป่า บริเวณถนนศรีตะกั่วป่า ช่วงต้นยุครัตนโกสินทร์ เมืองตะกั่วป่า คือพื้นที่ที่มีความสำคัญด้านเศรษฐกิจ เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่อุดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติ นั่นคือแร่ดีบุก ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3) หลังมีการทำสนธิสัญญาเบอร์นีย์ สยามได้เริ่มเปิดการค้ากับต่างประเทศ และหวังให้แร่ดีบุกจากตะกั่วป่าเป็นสินค้าสำคัญ จึงได้มีการทำสัญญากับจักรพรรดิจีน เพื่อจ้างแรงงานจากมณฑลฝูเจี้ยน หรือมณฑลฮกเกี้ยน ให้มาเป็นแรงงานเหมืองแร่ดีบุก จนตะกั่วป่ากลายเป็นเมืองที่เจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจอย่างมากในยุคนั้น ปัจจุบัน แม้ไม่มีการทำเหมืองแร่เช่นนั้นแล้ว แต่ยังคงหลงเหลือมรดกทางประวัติศาสตร์เป็นพื้นที่เมืองเก่าตะกั่วป่า ในถนนศรีตะกั่วป่า ซึ่งเต็มไปด้วยสถาปัตยกรรมรูปแบบชิโน-ยูโรเปียน ซึ่งหลายส่วนยังคงมีการอนุรักษ์ไว้ ให้บรรยากาศราวกับได้ย้อนกาลเวลาไปในยามที่ตะกั่วป่ายังเป็นเมืองเหมืองแร่อันรุ่งโรจน์ […]